Daar zat ik dan gisteravond. Onder de douche, op de grond, met een hoofd wat voor mijn gevoel explodeerde (migraine). Toch teveel hooi op mijn vork genomen… Bizar hoe mijn brein werkt, ik weet wanneer iets me stress oplevert en doe het dan tòch. Het enige waar ik aan kon denken: ‘Ik had nu training moeten geven bij de sportschool, en n nu moet een collega het op het laatste moment overnemen…’ en ‘De vloer van de badkamer is vies, waar is een doekje?’ Ongelooflijk, ik weet zoveel over stress en toch zit ik hier weer.
Laatst gaf ik, samen met Elena (onderzoeker en psycholoog) en Twan (ervaringsdeskundige), een training over het begeleiden van mensen met angst- en dwangklachten. Elena vertelde dat uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat mensen met een angststoornis niet alleen moeite hebben met het voelen van angst, maar met voelen in het algemeen. Ze hebben ook moeite met het voelen van emoties zoals boosheid. Daarom hebben we in de praktijk veel boksballen staan. Op dat moment realiseerde ik me: dit gaat (ook) over mij.
Overlevingsmechanismen
Door jaren van angst en PTSS was ik bang om ook maar enige vorm van emotie te voelen. Ik vlakte af, beschermde mijn kwetsbare zelf, en ging me op andere dingen in het leven richten om mezelf staande te houden. Wanneer ik echt zou voelen, was ik bang dat er een beerput aan emoties zou opengaan, waardoor ik niet meer zou kunnen stoppen met huilen en erin zou blijven hangen. Het onderdrukken van mijn emoties hield ik een tijd vol, totdat werkstress zijn tol eiste en ik me ziek moest melden. Ineens zat ik thuis en kon ik niets meer. Mijn coach vertelde me dat ik de ideale cocktail voor een burn-out in mij had: de PPP — Perfectionist, Pleaser en Pusher.
Perfectionist
Oh, wat wilde ik alles graag goed doen. Ik had een groot verantwoordelijkheidsgevoel en een duidelijk beeld van goed en fout. Mijn innerlijke criticus draaide overuren en beoordeelde voortdurend of het misschien nog beter kon. Ik moest de beste versie van mezelf zijn: als vrouw, moeder, dochter, hulpverlener en huisvrouw. Maar het lukte me nooit om aan mijn eigen eisen te voldoen. Verschrikkelijk vermoeiend!
Pleaser
Wanneer ik bezig was met de gevoelens van anderen, hoefde ik die van mezelf niet te voelen. Anderen helpen gaf me waardering, zingeving en eigenwaarde. Niks mis mee, tot je jezelf erin verliest. Op een gegeven moment had ik geen idee meer wat ik zelf nog wilde, omdat ik alleen nog maar bezig was om het anderen naar de zin te maken. Als het goed ging met hen (man, kinderen, familie, vrienden, cliënten, collega’s), gaf mij dat rust en een tevreden gevoel… Tijdelijk…
Pusher
Een van de meest hardnekkige overlevingsmechanismen die me ook enorm veel heeft opgeleverd is ‘hard werken’. Het heeft me gebracht waar ik nu ben, maar ook een hoop energie gekost. De perfectionist in mij ziet altijd wel iets wat ‘gefixt’ moet worden, de pleaser in mij wil graag helpen en de pusher zorgt ervoor dat ik de dingen daadwerkelijk aanpak. No matter what, ik stortte me headfirst in het volgende project, zonder stil te staan bij de gevolgen voor mijn welzijn en gezondheid.
Gevolg: bur-nout
In de jaren die volgden heb ik opnieuw moeten leren voelen. Stapje voor stapje de kelder in om mijn weg gestopte gevoelens tevoorschijn te halen en te doorleven. En dat hoefde niet perfect te gebeuren en dat lukte ook niet in een keer. Daar heb ik jaren over gedaan en is nog steeds een proces van persoonlijke ontwikkeling. De burn-out is lang geleden, maar ik pluk nog steeds de vruchten van de inzichten die het mij heeft gegeven. Ik weet nu dat stress kan leiden tot migraine en dat ik dan echt rustig aan moet doen.
Hoewel de Pusher, Pleaser en Perfectionist mij een hoop stress en spanning in mijn lijf hebben gegeven, hebben ze ook een hoop gebracht: een fijn gezin, leuk werk en lieve vrienden en familie. In de loop van de tijd heb ik geleerd de ‘PPP cocktail’ om te vormen tot een gezondere smoothie met een dosis compassie, rust en (zelf) liefde.
Voor mij betekent dat vertragen, bijvoorbeeld door te rommelen in de tuin of te wandelen in de natuur. Wat helpt jou om met jouw overlevingsmechanismen om te gaan?
Eerder schreef Ellemieke de columns:
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!