‘Depressief? Angstig? Er moet meer aandacht komen voor slapeloosheid als oorzaak’ vertelde Eus van Someren in een interview met Trouw op zaterdag 30 april 2022. ‘Slapeloosheid volgt niet per se uit depressiviteit. Het is eerder andersom, ontdekte slaaponderzoeker Eus van Someren. ‘We hebben hier iets te pakken!’

“Als je van slag bent, zoals ik het altijd maar noem, kan slapen helpen. Daar hebben we ook een uitdrukking voor: je moet er een nachtje over slapen. Na dat nachtje gaat het de meeste mensen beter. Maar sommige mensen niet; bij hen kan een nacht slapen dingen zelfs erger maken. We zijn opgegroeid met het idee dat slapen gezond is. Maar er blijkt een manier van slapen te bestaan die helemaal niet goed voor je is.”

Welke manier van slapen is dat?
“Veel mensen met slapeloosheid, depressiviteit, angst of posttraumatische stress slapen gefragmenteerd. Als je de stukjes slaap optelt kan het nog een aardige slaapduur lijken, maar wat we zien is dat hun brein alsmaar weer wakker wil zijn. Als een onderzeeër die naar de stille diepte wil duiken, maar steeds weer richting oppervlakte gaat om met zijn periscoop de omgeving te controleren. Dat type slaap kan het nuanceren of wegnemen van zorgen, wat slaap normaal kan doen, in de weg staan.”

Jullie kunnen mensen die lijden aan angst helpen door hun slaapprobleem aan te pakken?
“Dat gaan we nu onderzoeken. We gaan nieuwe dingen proberen om die rusteloze slaap te verbeteren. We gaan kijken of we met bestaande en nieuwe medicamenten die specifiek inwerken op de hersenstam de rusteloosheid in het brein kunnen verminderen.”

“Ik werd een tijd geleden uitgenodigd om een verhaal te houden bij de Angst, Dwang en Fobie Stichting, een patiëntenvereniging. Ik wilde het eens omdraaien en zei: voor ik mijn wetenschappelijke verhaal ga houden wil ik eerst uw verhalen horen. Dat was boeiend. Mensen vertelden dat ze naar bed gaan ’s avonds vaak uitstellen. Omdat ze zich ’s avonds eindelijk wat rustiger voelden, en wisten dat het na een nacht slaap morgen weer allemaal ellende is. Slaap die averechts werkt dus. Ik zou zo graag iets doen voor die mensen, want ze lijden ernstig.”

Eus van Someren (1960) is onderzoeksleider bij het Nederlands Herseninstituut en hoogleraar aan de Vrije Universiteit en het Amsterdam UMC. Het gehele interview is terug te lezen op de website van Trouw: Depressief? Angstig? Er moet meer aandacht komen voor slapeloosheid als oorzaak