Ellemieke is coördinator voorlichting en trainingen bij de Angst, Dwang en Fobie stichting. Haar man heeft last van dwang en ze heeft zelf ervaring met angst en PTSS. Als ervaringsdeskundige geeft ze voorlichting over angst en dwang in het dagelijks leven. Dit is haar nieuwe column ‘Hoop’.
In de nieuwe Vizier (verschijnt deze maand – maart 2025) staat een interview met de kersverse winnares van ‘Wie is de mol 2025’ Roos Moggré. Roos is journalist, presentatrice en columniste en vertelt in ons magazine hoe ze haar angst, depressie en burn-out overwon. Haar favorieten bewaarden we speciaal voor de website. Lees meer
Pepijn Schoneveld is acteur, cabaretier en podcastmaker. In de nieuwe Vizier vertelt hij over zijn angstklachten, depressie en suïcidale gevoelens. Hier zijn favorieten (die niet in de Vizier staan):
Lees meer
In de afgelopen 100 jaar hebben wij er een extra levensfase bijgekregen. Vroeger was je afgeschreven als je met pensioen ging. Tegenwoordig worden mensen steeds ouder en blijven ze langer vitaal. Toch blijft de behandeling van angst en depressieklachten bij ouderen achter. Gert-Jan Hendriks wil zich inzetten om de onderbehandeling van ouderen aan te pakken, vertelde hij gisteren in zijn inaugurele rede.
Hendriks is werkzaam als psychiater bij Pro Persona en hij is als bijzonder hoogleraar verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij zit tevens in het bestuur van de ADF stichting. In 2019 is hij al gestart als bijzonder hoogleraar, maar vanwege corona werd zijn inaugurele rede verschillende keren verzet. Op 15 juni 2022 was het dan eindelijk zover. Hij hield zijn lezing voor een groot publiek in de aula van de Universiteit.
Er wordt vaak gezegd dat vergrijzing een druk op de zorg geeft. In de afgelopen periode van corona werden de 65 plussers in een keer benoemd tot een groep mensen die oud en kwetsbaar zijn en beschermd moesten worden. Veel mensen herkenden zich hier niet in. Er heerst een grote diversiteit van mentale en fysieke gezondheid in deze groep. Velen staan nog volop in het leven en zijn nog heel actief tot hoge leeftijd. Anderen zijn lichamelijk en/of psychisch kwetsbaar, maar dat geld ook voor mensen in andere leeftijdscategorieën.
In deze periode van welvaart groeit het aantal ouderen gestaag. Op dit moment is 20% van de bevolking 65 jaar of ouder, in 2050 zal dat naar schatting 30% zijn. Ook deze mensen kunnen last hebben van psychische klachten. In deze groep zijn depressie en angst stoornissen de meest voorkomende psychische klachten. Het zou mooi zijn als ouderen daar goede behandeling bij krijgen, zoals cognitieve gedragstherapie met exposure en respons preventie bij een angst stoornis. Helaas is dat niet altijd het geval.
Ageism
Het vermogen om te kunnen veranderen wordt onderschat. Ageism (oftewel leeftijdsdiscriminatie) is een vorm van impliciete en expliciete discriminatie van individuen of groepen op basis van leeftijd en de gewoonte om mensen omwille van hun leeftijd te onderwaarderen. Ageism zorgt ervoor dat mensen het gevoel hebben dat ze er niet meer toe doen in de maatschappij en het schept afstand tussen de oudere en jongere generaties.
Zo werkt het ook bij de behandeling van ouderen. Vanwege vooroordelen en stigma krijgen mensen met een hogere kalenderleeftijd een andere hulp. Terwijl de bestaande methoden, zoals cognitieve gedragstherapie prima kunnen helpen, ook bij ouderen.
Een voorbeeld: Sommige ouderen hebben last van angst om de straat op te gaan. Bij hen wordt dit minder snel als problematisch ervaren. Zij worden door familie, vrienden en hulpverleners eerder geholpen met bijvoorbeeld boodschappen doen, het wordt sneller van hen overgenomen. Op korte termijn een heel mooi gebaar. Op lange termijn neemt de zorgafhankelijkheid toe en de zelfstandigheid en sociale contacten nemen af. En dat zorgt er weer voor dat er steeds meer zorg nodig is.
Oud geleerd, oud gedaan
Hendriks pleit in zijn rede voor meer gebruik van cognitieve gedragstherapie met exposure en respons preventie. Deze behandeling kun je aanpassen aan de doelgroep en natuurlijk aan het individu. Zo zou een oudere dame met straat vrees in een kortdurend exposure traject van acht dagen weer een stuk zelfstandiger kunnen worden en haar leven weer op kunnen pakken.
Verandering
In de komende jaren wil Gert-Jan Hendriks zich in gaan zetten voor verandering in de hulp aan 65 plussers door zich op drie zaken te richten:
Zo hoopt Hendriks de onderbehandeling van ouderen aan te pakken en zo de kwaliteit van leven te vergroten.
Gert-Jan Hendriks is sinds 2008 werkzaam bij Overwaal, expertisecentrum voor Angst-, Dwangstoornissen en PTSS, onderdeel van Pro Persona. Naast zijn werk als psychiater is hij verantwoordelijk voor het behandel- en onderzoeksprogramma voor Angst-, Dwangstoornissen en PTSS. Hij promoveerde in 2009 op de behandeling van angststoornissen bij ouderen en is sinds 1 april 2019 als bijzonder hoogleraar verbonden aan de Radboud Universiteit, Behavioural Science Institute. Zijn leeropdracht is de behandeling van angststoornissen en depressie bij ouderen.
Voor ons blad Vizier ging interviewer Jeroen Mei in gesprek met Sofie van den Enk. In hun gesprek vertelde ze openhartig over haar depressie en paniekaanvallen. Sofie vindt het belangrijk om het taboe rondom psychische klachten te doorbreken. Toen ze zelf een paar jaar geleden op het depressiegala als spreker met haar eigen klachten naar buiten kwam, kreeg ze alleen maar positieve en hartverwarmende reacties.
‘Die publieke ‘coming out’ voelde als een enorme opluchting. Er viel een last van me af waarvan ik niet wist dat ik die met me meedroeg…. Dat zeggen op een podium maakt me geen held ofzo, maar ik zeg wel: het mag bestaan’
In onderstaand filmpje stuurt ze nog een persoonlijke boodschap. Het gehele interview is te lezen in ons blad Vizier.
Vrienden van ADF ontvangen Vizier half juni thuis. Wil je ook Vriend worden van ADF? Met €5 per maand (of €60 per jaar) steun je ons prachtige werk en krijg je korting op onze trainingen en lotgenotencontact. Voor meer informatie klik dan hier: Help mee
‘Depressief? Angstig? Er moet meer aandacht komen voor slapeloosheid als oorzaak’ vertelde Eus van Someren in een interview met Trouw op zaterdag 30 april 2022. ‘Slapeloosheid volgt niet per se uit depressiviteit. Het is eerder andersom, ontdekte slaaponderzoeker Eus van Someren. ‘We hebben hier iets te pakken!’
“Als je van slag bent, zoals ik het altijd maar noem, kan slapen helpen. Daar hebben we ook een uitdrukking voor: je moet er een nachtje over slapen. Na dat nachtje gaat het de meeste mensen beter. Maar sommige mensen niet; bij hen kan een nacht slapen dingen zelfs erger maken. We zijn opgegroeid met het idee dat slapen gezond is. Maar er blijkt een manier van slapen te bestaan die helemaal niet goed voor je is.”
Welke manier van slapen is dat?
“Veel mensen met slapeloosheid, depressiviteit, angst of posttraumatische stress slapen gefragmenteerd. Als je de stukjes slaap optelt kan het nog een aardige slaapduur lijken, maar wat we zien is dat hun brein alsmaar weer wakker wil zijn. Als een onderzeeër die naar de stille diepte wil duiken, maar steeds weer richting oppervlakte gaat om met zijn periscoop de omgeving te controleren. Dat type slaap kan het nuanceren of wegnemen van zorgen, wat slaap normaal kan doen, in de weg staan.”
Jullie kunnen mensen die lijden aan angst helpen door hun slaapprobleem aan te pakken?
“Dat gaan we nu onderzoeken. We gaan nieuwe dingen proberen om die rusteloze slaap te verbeteren. We gaan kijken of we met bestaande en nieuwe medicamenten die specifiek inwerken op de hersenstam de rusteloosheid in het brein kunnen verminderen.”
“Ik werd een tijd geleden uitgenodigd om een verhaal te houden bij de Angst, Dwang en Fobie Stichting, een patiëntenvereniging. Ik wilde het eens omdraaien en zei: voor ik mijn wetenschappelijke verhaal ga houden wil ik eerst uw verhalen horen. Dat was boeiend. Mensen vertelden dat ze naar bed gaan ’s avonds vaak uitstellen. Omdat ze zich ’s avonds eindelijk wat rustiger voelden, en wisten dat het na een nacht slaap morgen weer allemaal ellende is. Slaap die averechts werkt dus. Ik zou zo graag iets doen voor die mensen, want ze lijden ernstig.”
Eus van Someren (1960) is onderzoeksleider bij het Nederlands Herseninstituut en hoogleraar aan de Vrije Universiteit en het Amsterdam UMC. Het gehele interview is terug te lezen op de website van Trouw: Depressief? Angstig? Er moet meer aandacht komen voor slapeloosheid als oorzaak
1,8 miljoen Nederlanders hebben een persoonlijkheidsstoornis: een psychische aandoening ontstaan vanuit de invloed van je omgeving, (traumatische) ervaringen en erfelijke karaktertrekken op je persoonlijkheid. Een persoonlijkheidsstoornis uit zich in gedrag en hardnekkige patronen die contact met anderen bemoeilijken en je in het dagelijks leven kunnen belemmeren. Om het gedrag en de hardnekkige patronen in het dagelijks leven positief te veranderen, is er baat bij een klinische behandeling. Op dit moment is deze klinische behandeling maar op een zeer beperkt aantal plekken beschikbaar, waardoor de wachtlijsten erg lang zijn. Een van die plekken waar de behandeling wordt aangeboden is Pro Persona’s Centrum voor Psychotherapie (het CvP), in Lunteren. Dit is een kliniek van Pro Persona waar cliënten vier nachten per week verblijven en groepstherapie krijgen. De dag bestaat uit sessies als psychotherapie, beeldende therapie en psychomotorische therapie.
Helaas heeft Pro Persona besloten om de kliniek per 1 juli te sluiten. Met deze sluiting blijven er nog maar 5 soortgelijke klinieken over in Nederland. Voor deze 1,8 miljoen Nederlanders is het van levensbelang dat het CvP open blijft.
Waarom is het belangrijk?
Door de manier waarop een persoonlijkheidsstoornis zich uit, werken ambulante behandeling namelijk niet altijd voldoende. Een klinische opname kan nodig zijn om tegen je patronen aan te lopen en ermee geconfronteerd te worden. Tegelijkertijd bieden klinische settings een veilige omgeving voor de persoon om te werken aan deze klachten. Vanwege emotieregulatieproblematiek en depressieve klachten die vaak gepaard gaan met persoonlijkheidsproblematiek kunnen dit soort klinieken letterlijk levensreddend zijn. Door dag en nacht met lotgenoten te zijn voel je dat je er niet alleen voor staat, je doet het samen. Uitzichtloosheid verandert voorzichtig in een beetje perspectief en vervolgens in vertrouwen en in hoop.
Voor veel cliënten die nu in behandeling zijn bij het CvP vallen die hoop en dat vertrouwen in duigen, nu de kliniek haar deuren per 1 juli zal sluiten. De verklaring hiervoor is dat het geld op is en de wachtlijsten lang zijn. Door het CvP te sluiten zouden andere mensen, die goedkoper te behandelen zijn, eerder aan de beurt komen. De wachtlijsten zijn inderdaad een gigantisch probleem, het mag echter niet zo zijn dat wij onder de gevolgen hiervan moeten lijden. Het CvP moet openblijven!
De opties in de regio raken op. Behandeling heeft voor ons ook zin! Meerdere mensen zouden er zonder het CvP niet meer zijn geweest, wat zal er dan gebeuren als het CvP sluit?
Deze prachtige plek moet blijven bestaan. Teken en deel deze petitie: Houd het Centrum voor Psychotherapie open!
Met de ADF stichting ondersteunen wij deze petitie. In dit filmpje zie je waarom: Vergoeding afbouwmedicatie op maat
Afbouwmedicatie op maat (taperingstrips) kan het verschil maken voor mensen die willen stoppen met deze medicatie. Zo’n 70 % van de mensen die eerder tevergeefs probeerde te stoppen maar daar niet in slaagde vanwege onttrekkingsklachten, slaagt daar wel in met taperingstrips. Omdat met taperingstrips een meer geleidelijke afbouw mogelijk is, worden ontwenningsverschijnselen vermeden of verminderd.
Het probleem is echter: taperingstrips worden nog steeds niet vergoed door de zorgverzekeraars(behalve DSW). Daardoor blijven velen verstoken van een hulpmiddel dat al sinds 2015 beschikbaar is.
Na een mislukte afbouwpoging durven veel mensen het niet opnieuw te proberen en beginnen noodgedwongen opnieuw met de medicatie die ze eigenlijk niet meer nodig hebben – met alle nadelen van dien voor hun gezondheid, geestelijke gesteldheid en levensvreugde.
Wij, Vereniging Afbouwmedicatie en Stichting Opiaten Afbouwen zijn daarom de petitie Vergoeding Afbouwmedicatie NU! gestart. Wij hopen dat u ons wilt helpen door het spotje en de petitie bij zoveel mogelijk mensen onder de aandacht te brengen.
Daarmee helpt u ons de politiek en zorgverzekeraars ervan te overtuigen dat taperingstrips vergoed moeten worden, zodat veilig afbouwen voor iedereen toegankelijk wordt. Want mensen die problemen hebben met afbouwen zijn geen aanstellers, maar patiënten die geholpen moeten en kunnen worden.
Steunt u ons? Teken dan onze petitie: https://www.vergoedingafbouwmedicatienu.nl/
De petitie gaan wij op 22 maart as. aanbieden aan de Tweede Kamer, samen met het door ons samengestelde boek ZWART, waarin mensen vertellen over hun persoonlijke ervaringen met afbouwen. Maar ook na de 22ste blijft de petitie doorlopen: tekenen en verspreiden heeft dus altijd zin!
Veel mensen houden hun psychische klachten helaas (nog) verborgen voor anderen, terwijl erover praten vaak de eerste stap is naar herstel en hulp. Daarover gaat de MIND-campagne ‘Ik voel me (helemaal niet) goed!’. De campagne laat mensen ’tussen de regels door’ lezen hoe het écht met iemand gaat. Hiermee willen we openheid over psychische problemen bevorderen en de mentale gezondheid in Nederland verbeteren. Samen bereiken we meer! Kijk voor meer informatie over de campagne op de website van Mind: Ik voel me (helemaal niet) goed!
Heb je zelf last van angst? Voel je je depressief? Wil je wel met iemand in gesprek, maar weet je niet zo goed hoe? Lees dan deze tips van onze ervaringsdeskundige vrijwilligers: 10 tips voor een goed gesprek
Op donderdag 4 november 2021 vond het congres ‘Sterk door werk’ plaats. Dagvoorzitter Pearl Hartgers en co-host Thomas Pruijsen presenteerden vanuit de Amsterdamse Beurs van Berlage een gevarieerd programma aan een breed publiek van professionals, werkgevers, bestuurders, werknemers en onderzoekers. Centrale vragen voor deze dag: Hoe is het gesteld met de mentale gezondheid op de werkvloer? Wat is de rol van het convenant hierin? En welke bijdrage kunnen alle betrokkenen hierin leveren?
Pearl en Thomas ontvingen verschillende tafelgasten. Zo gingen zij in gesprek met werkgevers, werknemers, bestuurders van een aantal convenantspartijen, staatssecretaris Wiersma en hoogleraar Evelien Brouwers over verschillende aspecten van het werken met een psychische kwetsbaarheid. De gesprekken werden afgewisseld met workshops voor werknemers, werkgevers en leidinggevenden. Aan het einde van de dag sloot Marjolijn van Kooten af met een cabaret voorstelling over werk.
Een groot deel van het congres is terug te zien via de website: Sterk door werk Kijk vooral even naar de mooie lezing van Daniëlle Braun over inclusie en diversiteit op de werkvloer en uiteraard het optreden van Marjolijn van Kooten cabaretier en directeur van de ADF Stichting. Met haar ‘Psychiatrisch cabaret’ houdt ze mensen een ware spiegel voor. In rap tempo komen voorbeelden van stigma, onbegrip en vooroordelen voorbij, waarbij ze met een flinke dosis humor mensen weet te raken.
Sterk door Werk is een initiatief van het Convenant Samen werken aan wat werkt!. Het convenant is een samenwerkingsverband tussen de Nederlandse ggz, UWV, Cedris, Divosa, Mensen met Mogelijkheden, MIND, Valente, Stichting Samen Sterk zonder Stigma, de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten en werkgeversvereniging AWVN. Alle convenant-partners zetten zich vanuit hun eigen perspectief in om meer mensen met een psychische kwetsbaarheid duurzaam naar werk te begeleiden of aan het werk te houden.
ADF stichting
Hoofdstraat 122
3972 LD Driebergen-Rijsenburg
info@adfstichting.nl
0343 – 518080 (ma,di ,do en vr van 9.00-13.00 uur)
Rekeningnummer:
NL03 INGB 0000 9157 43
KvK 41172279
