Ervaar je angst voor honden? Je bent zeker niet de enige. Er bestaat geen vast Nederlands cijfer voor hoeveel mensen bang zijn voor honden, maar in onderzoeken naar de algemene bevolking wordt meestal geschat dat ongeveer 3,5% tot 7% van de mensen een sterke angst voor honden heeft. Deze specifieke vorm van angst heet kynofobie.
Het is belangrijk om een verschil te maken tussen twee dingen:
- Veel mensen voelen zich een beetje ongemakkelijk bij honden. Dat is mild en komt vaker voor.
- Kynofobie is een ernstige vorm van angst. Mensen gaan daarbij situaties met honden echt vermijden en kunnen er in het dagelijks leven last van hebben. Dit is een kleinere groep binnen de mensen die honden spannend vinden.
Mensen zijn bang voor honden omdat ze bijvoorbeeld als kind nooit hebben geleerd om met honden om te gaan, omdat familie de angst heeft doorgegeven, of door een slechte ervaring met een hond. Mogelijk ben je bang voor specifieke honden, bijvoorbeeld omdat ze erg groot zijn en/of een bepaald uiterlijk hebben.
Angst voor honden kan je flink beperken, omdat honden op allerlei plekken aanwezig kunnen zijn; in openbare gelegenheden, op straat, of bij mensen waar je op bezoek gaat. Werken aan het verminderen van deze angst kan dus zeer nuttig zijn.
Onzekere honden kunnen heftiger reageren op onzekere of angstige personen. Honden zijn een kei in het beoordelen van lichaamstaal en hebben letterlijk een neus voor angst. Vandaar dat mensen met angst voor honden ook vaak het gevoel hebben dat honden ‘hen altijd moeten hebben’.
Onbekend maakt onbemind
Honden communiceren. Net als mensen. Wanneer de ‘hondentaal’ je onbekend is, is het moeilijk in te schatten welke intenties een hond heeft. Alle honden kunnen eng lijken als je geen idee hebt wat je ervan kunt verwachten. Het kan helpen om meer te leren over de manier waarop een hond communiceert. Op die manier leer je beter inschatten of een hond een daadwerkelijke bedreiging is of niet. Dat lijkt nu misschien irrelevant, maar door te leren hoe je aan een hond kunt zien of hij vriendelijke intenties heeft, kan je angst afnemen.
Waar bestaat de communicatie van een hond uit?
- Houding
- Gedrag
- Subtiele signalen van spanning
Zelfs veel hondeneigenaren zijn niet volledig op de hoogte van de communicatiesignalen van hun eigen hond en andere honden. Het vereist nogal wat oefening om exact te benoemen wat je ziet. Toch is het, in eerste instantie aan de hand van foto’s, goed mogelijk om de vriendelijkheid van een hond te leren inschatten. Zonder volledig in detail te treden over alle communicatiesignalen van honden, zijn er wel bepaalde algemene kenmerken van de lichaamstaal van een hond met vriendelijke intenties:
Lichaamstaal vriendelijke hond
Een vriendelijke hond komt ontspannen over, met een ‘los’ lijf, een ontspannen bek en een zachte blik. Eventueel kwispelt de hond breed en beweegt zijn achterlijf mee met de kwispel.
Lichaamstaal van een gespannen hond
Een hond die gespannen is, heeft vaak een starende blik met, een gespannen bek en een strak lijf. Een gespannen hond kan ook kwispelen, maar dan zie je meestal een stijvere kwispel. Het is dus een fabeltje dat een kwispelende hond altijd blij is.
Door te oefenen met het herkennen van de lichaamstaal van verschillende honden, kan je meer vertrouwd raken met de communicatie van honden. Dit kan angst verminderen doordat je beter leert inschatten wat er gebeurt. Het verminderen van angst voor honden kan dus heel goed beginnen met het kijken van hondenfoto’s en -filmpjes en deze leren bekijken en beoordelen.
Oefenen met echte honden, om angst voor honden te verminderen
Oefenen met echte honden klinkt misschien als een vreselijk slecht idee, omdat alleen al de gedachte eraan angst kan oproepen als je bang bent voor honden.. Toch kan het heel zinvol zijn. Maar wel onder een aantal strenge voorwaarden:
- De begeleider van de hond neemt jouw angst heel serieus
- Jij mag bepalen waar de hond zich bevindt ten opzichte van jou
- Door in je eigen tempo te oefenen en ervaringen op te te doen, kan je angst afnemen
Hondenbaasjes zijn geneigd om te zeggen “hij doet niets” en met die wetenschap zien zij geen reden om de hond bij je weg te houden. Ondanks dat de hond heel vriendelijk is, doet hij natuurlijk altijd ‘iets’. Een hond beweegt, snuffelt, maakt contact, springt, blaft etc. Als je bang bent voor honden, kan dit allemaal heel eng zijn. In kaart brengen welk gedrag van de hond angst inboezemt, kan helpen om de juiste uitdagingen aan te gaan.
Tijdens oefeningen met echte honden kan je leren:
- Hoe je je ten opzichte van honden het beste kunt gedragen. Je zult merken dat jouw gedrag invloed heeft op hoe de hond zich naar jou gedraagt.
- Assertiviteit richting hondeneigenaren, door aan hen duidelijk te maken wat jij van hen verlangt wat betreft de begeleiding van hun hond.
Wil je aan de slag met je angst voor honden? Cognitieve gedragstherapie met exposure is dan de aanbevolen behandeling. Verschillende GGZ-instellingen bieden deze vorm van therapie aan.
Wil je meer leren over hondentaal? Hier vind je meer informatie: https://hondentaak.nl/blog/hondentaal/
Dit artikel is geschreven door Judith Fick van Hondentaak hondentraining. Judith werkt als gediplomeerd en geaccrediteerd hondengedragstherapeut.
