Als gedachten racen, je lijf op turbo draait en je hartslag klinkt als een drumsolo, voelt slapen als huiswerk. Het Somnox-slaapmaatje doet iets verrassend simpels: hij ademt je richting rust. Jij hoeft alleen in te haken en ineens valt de nacht weer zacht om je heen. Vizier sprak oprichter Julian Jagtenberg over de werking.
“Ik was destijds twintig, studeerde aan de TU in Delft en wilde voor mijn afstudeerproject iets maken binnen de robotica,” vertelt Somnox oprichter Julian Jagtenberg. “In die periode sliep mijn moeder slecht en de voor haar beschikbare middelen hadden geen effect. Ik maakte het tot mijn missie om haar vanuit de techniek en de wetenschap te helpen. Zij haakte daar heel goed op in en werd zelfs onze grote inspiratiebron – en proefkonijn.”
Wat begon als een persoonlijke missie, groeide snel uit tot een volwaardig product. Vele prototypes passeerden de revue; inmiddels is de tweede, verbeterde versie op de markt. Hoe werkt Somnox? “Uit samenwerking met de wetenschap weten we dat er maar één directe ingang tot je autonome zenuwstelsel is: de ademhaling,” vertelt Julian. “Via je hoofd, het denken, valt dit niet te beïnvloeden. Denken: ‘Ik moet nu rustig worden’ werkt juist averechts. Ga je rustiger ademen, dan krijgt je lichaam het signaal dat het veilig is. Voor ons ademmaatje hebben we het spiegeleffect gebruikt; je neemt onbewust het ademritme over dat je fysiek voelt als de robot tegen je aan ligt. De Somnox meet het tempo waarin jij ademt en vertraagt dat door af te stemmen op jouw ademhaling en zelf langzamer te gaan ‘ademen’. Je zenuwstelsel beweegt op die manier langzaam mee en je komt uit je hoofd en in je lijf.”
Goed slapen valt te oefenen
Waarom werkt dit juist bij angst en dwang? Het herkenbare altijd-aan-gevoel speelt een hoofdrol. “Als we naar bed gaan, zij n we innerlijk vaak nog erg onrustig van alle prikkels die we dagelijks te verwerken krijgen. In bed liggen is voor velen het eerste moment van de dag waarop het stil wordt en alle afleiding wegvalt. Dan komen gedachten en angsten vaak juist harder binnen. Je autonome zenuwstelsel komt in de ‘fight of flight’ stand waardoor slapen onmogelijk wordt.”
Controle loslaten en je overgeven aan slaap kan spannend zijn, zeker bij angst- en dwangklachten. Somnox is geen wondermiddel, benadrukt Julian, maar goed slapen valt wel te oefenen. “Je moet er even mee aan de slag,” zegt hij . “Maar achter oefenen met dit slimme ademmaatje zit geen prestatiedruk. Er is geen goed of fout. Ervaar jij een adem-prikkel? Is die aangenaam? Dan is het goed.” Zo voorkom je dat het hulpmiddel zelf een compulsie wordt. De kern is voelen: zit de spanning in je keel, borst of buik? En houd je onbewust je adem in? Dat bewustzijn helpt terug te schakelen
van emotie naar regulatie.
Hoewel Somnox is ontwikkeld voor de nacht, werkt het ook prima tijdens de dagelijkse rustmomenten. “De nacht is de spiegel van de dag,” legt Julian uit. “Veel mensen met angst- en dwangklachten bouwen de hele dag spanning op en dan helpt het om bij kom-momenten in te bouwen. Even lekker op de bank of in een fijne stoel, bewust stilstaan bij je adem. Op die manier krijgen paniekgolven minder kans om tsunami’s te worden. Tijdens deze momenten kun je dit ademmaatje heel goed gebruiken; even iets omarmen dat je kalmeert.”
Ritmisch en rustgevend
In de GGZ wordt Somnox inmiddels ook breed ingezet. Het vertraagde ademritme tijdens gesprekken brengt rust en aandacht, passend bij behandelingen die vaardigheden opbouwen: leren schakelen met middelen die stimuleren in plaats van verdoven. Over afhankelijkheid is Julian helder: “Liever een zachte afhankelijkheid van een slim ademmaatje, dan een chemische afhankelijkheid van slaappillen die verslavend werken en je melatonineproductie verstoren. Natuurlijk zij n er mensen die zeggen: ‘Ik kan niet meer zonder Somnox’. Maar veel mensen kunnen tenslotte ook niet zonder hun lievelingskussen. Wat we ook horen is dat gebruikers hem, zodra ze hun ademhaling met de Somnox hebben getraind, niet meer nodig hebben. Die schrijven ons dan: ‘Mijn slaapritme is weer op orde, ik stuur hem terug, hartstikke bedankt!”
Julian en zijn team werken steeds door aan nieuwe, verbeterde versies. Alles met hetzelfde uitgangspunt: veiligheid in je lichaam hervinden, één ademteug tegelijk. De zachte ‘teddybeer’ doet het enorm goed. Er is een kleinere reisversie op komst en men werkt aan varianten speciaal voor kinderen, omdat zij een ander ademritme hebben. Een versie speciaal voor mensen met hyperventilatie is een ander terrein waarop Julian en zijn team meer onderzoek doen. Julian: “Omdat mensen die last hebben van hyperventilatie zo hoog in hun ademhaling zitten is een traag ritme voelen erg rustgevend. Somnox is daar zeker geschikt voor, al is het in alle gevallen een kwestie van: rustig opbouwen, pauzeren wanneer nodig en altijd je lichaam volgen.” De succesvolle praktijkverhalen zijn talrijk. Een oud-politieagent met PTSS die na nachtmerries eindelijk weer kan wegzakken: ‘Het is alsof er iemand bij je is’. Een topsportster die tijdens haar Olympische trip de slaapgeluiden van haar partner – zelfs het gesnurk – via Somnox afspeelde om haar lichaam gerust te stellen. En Julians moeder test nog altijd mee. Julian: “Mijn moeder vindt de teddybeerversie geweldig. Het is meer een knuffel dan een apparaat. Ze gaf hem meteen een naam – inmiddels is het haar vaste slaapmaatje.”
Tips
1. BEGIN MET JE ADEMHALING
Oefeningen kunnen al veel doen. Zodra je merkt dat je adem invloed heeft op je zenuwstelsel – ook al voelt dat in het begin vreemd of spannend – ontstaat ruimte. Voor de één werkt een app uitstekend, voor de ander helpt slapen of kalmeren beter met een ‘ademende’ Somnox in de armen.
2. KIJK WAT VOOR JOU WERKT
Gebruikers noemen vaak het zachte materiaal en het geruststellende gewicht als pluspunten. Anderen sturen hem terug – en dat is oké. Het gaat om wat jou helpt, niet om wat ‘zou moeten werken’.
3. PERSONALISEER
Somnox is te koop (en te huur) in verschillende hoezen en je kunt er geluiden mee streamen: van tjilpende krekels en watergeluiden tot geleide meditaties en rustgevende muziek. Somnox publiceert wekelijks gratis geluidsdownloads.
Somnox wordt door sommige verzekeraars vergoed en in diverse therapiepraktijken gebruikt. Wie tijdelijk een steuntje in de rug wil, kan de slaaprobot ook huren.
HUUR EEB SOMNOX EN ONTVANG EEN MAAND CADEAU!
Wil jij een Somnox huren? Als Vriend van ADF krijg je een maand huur cadeau (t.w.v. € 29!). Stuur een mailnaar winactie@adfstichting.nl en Somnox neemt contact met je op!
Auteur: Viola Robbemondt
Dit artikel verscheen eerder in ons magazine Vizier (editie 4, winter 2025)
