Milouska Meulens: ‘‘ Echt voelen vind ik heel lastig’’

Ze presenteerde van 2000 tot 2015 het Jeugdjournaal. Dat ze in die periode al leed aan paniekaanvallen wist niemand. Voor de buitenwereld hield Milouska Meulens zorgvuldig de schijn op dat het goed met haar ging. Toen haar vader overleed begon haar zorgvuldig opgebouwde wereld langzaam in te storten. Afgelopen jaar kwam haar autobiografische roman Moederland uit waarin ze vertelt over de lange weg die ze gegaan is en haar heftige jeugd.

Interview: Jeroen Mei

Uit jouw boek blijkt dat een gevoel van veiligheid ontbrak in jouw jeugd. Met een moeder die het niet redde in haar zorg voor vier kinderen, een vader die dronk, veel ruzie en spanning in huis, meerdere keren emigreren naar Nederland en remigreren naar Curaçao, talloze plaatsingen in opvanghuizen en instellingen.

Kun je het feit dat jij angstklachten kreeg en een depressie, los zien van jouw jeugd?
“Ik waak er altijd voor om te zeggen dat als je bepaalde dingen in je jeugd hebt meegemaakt het vanzelfsprekend is dat je als volwassene problemen krijgt. Maar inderdaad, als je opgroeit in een angstige, instabiele omgeving is het ook weer geen hogere psychiatrie dat je gevoelig wordt voor het ontwikkelen van klachten, zoals een angststoornis. Tegelijkertijd, ik heb twee broers en een zus die geen angstklachten hebben. Maar goed, die hebben weer andere dingen. Ik denk zelf dat mijn perfectionisme een belangrijke oorzaak is geweest van mijn angstaanvallen.

Een dieptepunt was Koninginnedag 1979, toen jij vijf was. Wat gebeurde er?
“Op die dag stak mijn vader mijn moeder neer. Mijn broers, zus en ik waren erbij . Bizar inderdaad. Mijn herinneringen daaraan bestaan uit flarden. Ja, dat mijn moeder dat overleefde is een wonder, ook al was het jarenlang ziekenhuis in, ziekenhuis uit. Na heel veel therapie kan ik niet ontkennen dat die gebeurtenis en die jeugd het startpunt zijn geweest voor heel veel ontwikkelingen in mijn leven. Zoals mijn relaties met mannen; ik vertrouw hen nooit helemaal. Ergens deep down verwacht ik altijd dat ze mij zullen kleineren, verlaten of pijn zullen doen. Onbewust denk ik zelfs dat ik het
uitlok zodat ze kunnen laten zien wie ze ‘echt zijn’. Allemaal terug te voeren op mijn angst natuurlijk, niet omdat mijn partners slecht waren.”

Het was ongelooflijk dat je moeder herstelde, maar óók dat ze jouw vader daarna terugnam zoals in je boek staat. Hoe heb je dat ervaren?
“Mijn vader was vrij snel weer uit de gevangenis, waarschijnlijk doordat mijn moeder geen aanklacht tegen hem had ingediend. Dat kun je alleen een beetje begrijpen als je weet dat mijn moeder een diepgelovige vrouw is die gelooft in vergeving. Vanaf het moment dat hij terug was, was ik altijd bang en dat kon ik moeilijk toegeven, vooral aan mezelf. Je wilt niet bang zijn voor je vader; een man die ook leuke dingen met ons deed, die kookte en mijn moeder hielp met het huishouden. Het was niet altijd rot. Maar ik was in ieder geval heel alert. Als kind ontwikkelde ik duizend voelsprieten, zodat ik altijd voorbereid was op wat kon gaan komen. Achteraf gezien stond ik mezelf niet toe bang te zijn en deed ik alles om dat gevoel te onderdrukken. Dus vooral vrolijk, leuk en lief zijn en op school goede resultaten behalen.”

Jij hebt verschrikkelijke dingen meegemaakt en het leven ging daarna ‘gewoon’ weer door. Ik kan me voorstellen dat er heel veel onverwerkte gevoelens waren. Wat was jouw oplossing?
“Ik heb altijd heel erg in mijn hoofd gewoond. Als kind dacht ik al over alles na en stelde heel veel vragen. Ik wilde alles analyseren en vond dat ook heerlijk, ik kon me daar helemaal in verliezen. Veel denken was een manier om voor mijn gevoel grip te krijgen op de wereld en het gevoel te hebben dat ik wel in controle was.”

In je hoofd, betekent uit je gevoel?
“Echt voelen vind ik heel lastig. Ik weet dat ik alles zal doen voor mijn kinderen en dat ze weinig kunnen doen waardoor ik ze geen leuke mensen meer zou vinden. Maar is dat dan houden van? Rationeel zeg ik ja. Hetzelfde heb ik met mijn partner. We hebben het fijn en leuk en zijn intiem met elkaar, maar is dat dan wat je liefde noemt? Ik weet niet precies wat het gevoel is dat daarbij hoort. Dat is misschien ook de reden waarom ik zo graag wandel. Daarmee kom ik heel erg uit mijn hoofd met die almaar malende gedachten, en leer ik om te voelen. Net als echt leren ademen wat ik sinds een paar jaar doe, dat helpt ook enorm.”

Hoe reageerde je toen je angstaanvallen kreeg en later de diagnose depressie?
“Ja. Ik liep al jaren bij een psycholoog die een jaar na de dood van mijn vader in 2017 vaststelde dat ik een ‘geagiteerde depressie’ had. Die uit zich niet in onder de dekens kruipen, huilen en somber zijn, maar in woedeaanvallen. Ik zie nu dat ik ook iemand was die veel ruzies uitlokte in mijn omgeving om zo al mijn onderdrukte en niet verwerkte gevoelens te ventileren. Op het moment van de diagnose heb ik gewoon zitten knikken, zoals altijd, om aardig en beleefd
te zijn. De diagnosebrief heb ik nadat ik was thuisgekomen keurig in een mapje gedaan. Het paste zo niet in het beeld dat ik van mezelf had, of wilde uitdragen.”

Had je ook paniekaanvallen tijdens je werk?
“Ja. Ik had paniekaanvallen, maar wist niet dat het paniekaanvallen waren. En ja, in de tijd dat ik het Jeugdjournaal presenteerde had ik die ook tijdens uitzendingen. Ik heb heel lang gedacht dat het een soort hyperventilatie was. Ook al had ik op zo’n moment wel het gevoel dat de wereld zich vernauwde tot één klein speldenknopje waar ik nog doorheen kon kijken. Toen ik op een gegeven moment bij een psychiater kwam en ik omschreef dat ik me vaak zenuwachtig voelde met hartkloppingen, ademhappen, oorsuizen en sterretjes voor mijn ogen, en hij benoemde wat het was, viel bij mij het kwartje. Ik was daar nooit op gekomen omdat ik per se een beeld voor mezelf wilde ophouden van de gezellige Milouska met wie alles goed ging. Met een televisiecarrière, een leuk huis in de binnenstad van Amsterdam, twee toffe kinderen en een huwelijk. Dat ik dat voor elkaar had, hield me voor mijn gevoel overeind.”

Op welk moment ging dat niet meer?
“Dat proces begon na het overlijden van mijn vader. Zijn dood hakte erin omdat ik met hem nog heel graag had willen praten over dingen die er gebeurd zijn. Maar toen was hij er ineens niet meer. Er gebeurden daarna een heleboel dingen tegelijkertijd. Mijn tweede huwelijk (met Jeugdjournaal presentator Joris Marseille, red.) ging steeds slechter, mijn werk bij BNNVARA was veeleisend en onveilig. Toen brak in 2020 de pandemie uit en werd mijn moeder ziek. Ik was doodsbenauwd dat ze zou overlijden. Überhaupt heel bang dat we er allemaal aan zouden gaan. Dat we allemaal kotsend, schuimbekkend en stikkend ons einde tegemoet zouden zien. Ik ging daardoor ongezond veel drinken om nog te kunnen slapen. Kortom, het werd te veel. Ik heb Yara en Ylias, mijn kinderen achtergelaten bij hun vader Han, ben naar mijn moeder gevlucht en heb me ingeschreven bij een kliniek voor een opname.”

Was dat de weg omhoog?
“Bij mijn moeder vond ik het heel fijn, ze deed alles, ik hoefde even niks. Ik zat daar in een soort donker berghok zonder ramen en ook dat vond ik heel prettig. Ik hou van het donker, dat voelt voor mij heel veilig, zacht en stil. Het gaf me ook het inzicht dat ik dit nodig heb, terwijl mijn leven daar helemaal niet in faciliteerde. Werken bij televisie gaat gepaard met veel stress en drukte. Ook in mijn familie en gezin is er een cultuur van drukte, feestjes, hard lachen. Ik was gaan geloven dat ik dat fijn vind. Maar al die prikkels; dat is me veel te veel. Het deed me meer kwaad dan goed. In die kliniek kreeg ik een ander belangrijk inzicht, namelijk dat ik het instellingsleven fantastisch vind. Ik vaar heel goed bij regelmaat en voorspelbaarheid. Ook merkte ik dat ik heel gevoelig ben voor de energie van andere mensen, die zuig ik als een spons in me op. Mensen storten van alles over je uit en ik vond dat je altijd voor een ander moest klaar staan. Nu ga ik eerst bij mezelf na of ik dat wel trek en geef ik grenzen aan. Ik heb mezelf leren beschermen.”

Je psychiater schreef je medicatie voor. Wat deed dat voor je?
“Daarbij heb ik heel veel baat gehad. Ik kreeg in 2020 Fluoxetine (Prozac, red.) voorgeschreven en dat sloeg meteen aan. Dat heb ik een jaar gebruikt, maar ben toen heel abrupt gestopt zonder hulp te vragen. Dat was niet goed, ik werd al snel weer somberder en de paniekaanvallen kwamen terug. Het begon klein maar werd steeds heftiger. Ik was intussen gescheiden en mijn televisiewerk was gestopt, dus ik zag ook in dat daar nooit de oorzaak had gelegen. Het zit gewoon in mij. Na een heel heftige paniekaanval sloot ik er vrede mee dat dit dus bij mij hoort. En dat het misschien nooit meer helemaal zal weg gaan. Het enige wat ik kan doen is ermee leren omgaan. In 2022 ben ik opnieuw begonnen en daarna heb ik geen grote paniekaanvallen meer gehad. Een jaar later ben ik weer gaan afbouwen, maar toen aan de hand van een afbouwschema.”

Hoe gaat het nu met je?
“Ik ervaar nog wel eens onrust of een zenuwachtig gevoel, maar het mag er nu zijn. Ik kijk er niet meer van weg, probeer het niet meer weg te duwen. Ik ga dan een rondje lopen, bewust ademhalen of slapen. Inderdaad, ik ben voor mezelf gaan zorgen, in plaats van dat ik heel veel dingen van mezelf moet of eis omdat ik anders ‘gefaald’ heb. Dat heb ik losgelaten. Ik ben ook met minder tevreden, het hoeft allemaal niet meer zo groot te zijn. Als ik gezond ben, goed geslapen heb, geen stress ervaar, maar me gewoon prettig voel, dan ben ik al heel tevreden met mijn leven. Ook het schrijven van mijn verhaal deed me goed. Ik hoef nu niet meer bang te zij n dat iets ontdekt wordt of dat ik door de mand val. Ze kunnen me nu nergens meer op pakken (lacht).”

WIE IS…? MILOUSKA MEULENS
Milouska Meulens (1973) werd op Curaçao geboren en verhuisde op haar 5e naar Nederland. Ze deed de School voor Journalistiek en werkte van 2000 tot 2015 als redacteur, verslaggever en presentator van het NOS Jeugdjournaal. Tot 2020 presenteerde ze Vroege Vogels en ze was de eerste stem van Omroep Zwart. Milouska heeft een column in Jan Magazine, schreef meerdere kinderboeken en de autobiografische roman Moederland die in 2024 uitkwam. Milouska woont in Amsterdam met dochter Yara en zoon Ylias

Dit interview uit 2025 verscheen als eerst in ons magazine Vizier.