‘Ja, ik ben een hypochonder. Bij het minste of geringste denk ik dat ik iets mankeer.’

Zanger Dries Roelvink (66) is als de dood voor de dood. Hij is weleens bij een psycholoog geweest, maar heeft ervoor gekozen om op zijn manier – zonder hulp – te leven met zijn angststoornis. Door druk bezig te zijn houdt hij zijn gedachten aan de dood onder controle.

INTERVIEW: JEROEN MEI FOTO’S: OTTO VAN DEN TOORN – OTTOGRAFIE

Jij bent als de dood voor de dood?
“Klopt. Het idee dat het op een dag klaar is, beheerst mij n leven. Ik ben de hele dag eigenlijk bezig mijn gedachten weg te drukken. Mijn dagen plan ik helemaal vol. Dan heb ik geen moment van onrust, maar ik ben ook nooit relaxed. Ik zit nooit een uurtje ontspannen op de bank, want dan kan de angst en paniek weer bovenkomen.”

Wat gebeurt er als je in paniek raakt?
“Dan gaat mijn adem omhoog en begin ik te hyperventileren. Zodra mijn hart een keer extra overslaat, zit ik met mijn vingers aan mijn pols om mijn hartslag te controleren. Mijn vrouw begrijpt er helemaal niets van: “Wat ben je nou aan het doen, Dries?!” We zijn ook weleens op de Eerste Hulp beland als ik een aanval had en dacht dat er iets mis was met mijn hart. Dan werd er een hartfilmpje gemaakt en bleek alles goed te zijn.”

Wat kan de angst bij jou aanwakkeren?
“Nieuwsberichten in de krant over de dood sla ik altijd vlug over. Of als ik lees dat iemand in mijn kennissenkring ernstig ziek is of opgegeven, dan sla ik dat stuk ook snel over. Ik word ook heel vaak gevraagd om te zingen op een uitvaart en ik doe dat dan ook. Ergens zoek ik mijn angst toch juist ook op. Dat heb ik ook gedaan in mijn beroep. Mijn moeder heeft wel eens gezegd: hoe is het toch mogelijk dat jij op al die podia staat? Ik was namelijk altijd een heel verlegen en introvert jongetje.”

‘Aandacht en applaus is voor mij ook een bevestiging; daarmee onderdruk ik waarschijnlijk ook mijn onzekerheid en angst.’

Waarom juist zo bang voor de dood? We gaan allemaal een keer.
“Ik weet het. Je kan hoog of laag springen, maar niemand ontspringt de dans. Ik ben zonder geloof opgevoed; mensen die op zondag naar de kerk gingen, vonden wij thuis altijd een beetje raar. Voor mij is de dood het grote niets: pang, niks, klaar. Dat was het. Het is voor altijd; je bent miljoenen jaren dood. Als er een pilletje zou bestaan waardoor ik het eeuwige leven zou hebben, zou ik dat meteen innemen.”

Wanneer is jouw disproportionele angst voor de dood begonnen?
“Tot mijn vijftiende had ik nergens last van. Doodgaan deden alleen oude mensen, en die werden eerst nog ziek. Dat beeld werd ruw verstoord toen Franklin, een sportleraar van het buurthuis waar ik veel kwam, overleed. Hij was iemand tegen wie ik opkeek. Een jongen van zevenentwintig, een goede voetballer, een echte fitnessman. En hij viel zomaar om. Een klein berichtje in de krant. Mijn vader las het voor uit De Telegraaf. Ik schrok me rot.

Dat is de omslag geweest. Je kunt zomaar elke minuut omvallen! Je hoeft niet oud of ziek te zij n. Ik sliep er slecht van en riep ’s nachts mijn moeder, omdat ik zo angstig was. Ik zei dan maar dat ik een nachtmerrie had gehad, want ik schaamde me voor mijn angst. Later in mijn jeugd is er nog iets gebeurd. Op mijn achttiende stond ik op het punt het betaalde voetbal in te gaan. Gijs de Vries, mijn personal trainer, hielp me in die tijd voorbereiden op het nieuwe seizoen. Ook een echte sportman. Die begon te hoesten: longkanker. Zes weken later was hij weg; hij was 50 jaar geworden. Ook dat heb ik maar weer weggestopt. Ik kon het niet begrijpen.”

Het niet verwerken van een schokkende gebeurtenis of trauma kan een rol spelen bij het ontwikkelen van een angststoornis…
“Dat is bij mij misschien verkeerd gegaan. Misschien hadden mijn ouders me naar een psycholoog moeten sturen, maar in de jaren zeventig deed je dat soort dingen niet. Het was een andere tijd.”

Als je heel bang bent voor de dood, heb je dan ook de angst dat je ziek kunt worden?
“Ja, ik ben een hypochonder. Bij het minste of geringste denk ik dat ik iets mankeer. Als jij me nu zou vertellen dat je een of andere kwaal hebt, dan heb ik die vanmiddag ook onder de leden. Dan zit ik de hele middag te zoeken op Google. Ik ben bang voor alles. Als het kleinste pijntje iets te lang aanhoudt, lig ik twee nachten wakker. Vervolgens ga ik naar mijn huisarts. Die moet al lachen als ik binnenkom. “Als ik hier links druk, dan heb ik daar rechts pijn,” vertel ik dan bij voorbeeld. Als hij me onderzocht heeft en zegt dat het niks is, stuurt hij me toch door voor een bloedonderzoek. Hij kent me al langer. Als dan op vrijdagmiddag de uitslag is, hang ik ’s ochtends om negen uur al aan de lijn. En als alles weer goed is, kan ik weer even ademen.”

Dwangmatige gewoontes zie je ook veel bij mensen met een angststoornis. Herken je dat?
“Ja. Om een voorbeeld te noemen: ik vlieg altijd met een pak en stropdas. Mijn eerste vliegreis, ik voetbalde toen voor FC Amsterdam, dat was niet zo’n lekkere ervaring. Ik heb toen bedacht dat het toch goed gegaan is, omdat we er allemaal zo netjes uitzagen. Sindsdien ga ik altijd onberispelijk gekleed. Vol in het pak het vliegtuig in. Mijn zoons lachen zich rot, want die lopen ernaast in badslippers, t-shirts en korte broeken. Ik heb ook vaste vakantieadresjes en vaste hotelletjes waar ik al veertig jaar kom. En zo heb ik nog wel meer dingen.”

Jij sport toch ook heel veel?
“Abnormaal veel. Ik heb mezelf wijsgemaakt dat ik langer meega als ik veel sport en een beetje op mijn voeding let. En met sporten maak je gelukshormoontjes aan: endorfine.”

Is dat in zekere zin jouw ‘medicatie’?
Ja. Daarnaast houd ik ook van koken, eten en een wijntje. Honoria en ik zitten minimaal vier keer per week in een leuk restaurant; en daar komt wel altijd een fles wijn bij. Dan heb ik de hele dag gesport en drink ik ’s avonds vier glazen wijn. Eigenlijk heel tegengesteld. Als een specialist zou horen hoeveel ik drink in een maand, zou hij waarschijnlijk zeggen: je bent een alcoholist. Alleen doordat ik zoveel sport zie je het niet en merk ik het zelf ook niet. Maar het is wel te veel.

Een arts kan je ook angstregulerende medicatie voorschrijven, of specifieke antidepressiva?
“Ik heb een depressie gehad in 2005. Ik lag in een scheiding en ik had een hoop geld verloren op de beurs. Zowat een miljoen. Financieel stond ik onder water. Mijn management nam de vlucht en mijn agenda liep leeg. Toen waren die gelukshormoontjes op, zo zie ik het maar. Mijn angst voor de dood kwam in alle hevigheid opzetten; ik kon het niet meer onderdrukken. Ik kon met iemand staan te praten, maar ik was er totaal niet bij. De hele tijd in mijn hoofd: ik ga dood, ik ga dood. Nergens meer zin in, een steen in mijn maag. Mijn huisarts zei dat ik antidepressiva of oxazepam moest gaan slikken.Ik heb zo’n doosje met pammetjes een paar keer in mijn handen gehad, maar wilde daar liever toch niet aan.”

Hoe ben je daaruit gekomen?
“Ik werd gevraagd voor een programma waarin bekende Nederlanders gaan boksen. Ik moest twee keer per dag bokstraining doen. Dat heeft me er bovenop geholpen. Mijn agenda liep bovendien weer vol en ik leerde een nieuwe vrouw kennen. Ik kwam weer in een positieve spiraal terecht.”

Ben je nooit naar een psycholoog gegaan?
“Mijn huisarts heeft me een keer doorgestuurd. De psycholoog zei dat ik moest leren genieten van het leven, en me minder druk moest maken; de dood is nu eenmaal onontkoombaar. Ik ben twee keer geweest en toen geloofde ik het wel.”

Gekke vraag misschien, maar zou het geloof wat voor je zijn? Dan heb je het eeuwige leven.
“Donny, mijn jongste zoon, is door een Hummer overreden en heeft dat op een wonderlijke manier overleefd. Een half jaar later kreeg hij teelbalkanker. Daarna is hij, via twee vrienden met wie hij al sinds zijn vijfde of zesde optrok, geïnteresseerd geraakt in de islam. Opeens zag ik hem veranderen.

Hij begon er ook gesprekken over met mij : “Pa, dat zou ook echt iets voor jou zijn. Ik heb daar zo’n rust in gevonden. Ik bid vijf keer per dag. Ik leef anders.” Hij is echt veranderd, vind ik. Ik ben ook een beetje jaloers op hem: dat hij wel iets gevonden heeft. Hij wordt er flink op aangevallen, omdat hij als Amsterdamse jongen (de zoon van Dries Roelvink) zich tot de islam heeft bekeerd. Dat lijkt hem echter weinig te doen. Maar ik ben niet met de Koran begonnen. Net als het verhaal over Jezus. Ik ken het allemaal. Dat Maria onbevlekt bevangen is van de Heilige Geest, dat soort verhalen. Ik vind het geloof gewoon heel onwaarschij nlijk. Kees van der Staaij van de SGP heeft me ook willen introduceren in het geloof. Ik heb een tijdje politieke columns geschreven en hij had vernomen van mijn doodsangst. Hij nodigde me uit op zijn werkkamer en nam echt de tijd voor me. Hij wilde me doorsluizen naar een dominee in de Jordaan, maar ik ben niet gegaan. Het geloof gaat er bij mij gewoon niet in, en dan kan ook een dominee met de beste bedoelingen me hier niet vanaf helpen. Aan de andere kant denk ik ook dat dit leven toch niet voor niets kan zijn: dat je doodgaat en dat dat het was.”

Het is nooit te laat. Overweeg je nu nog wel eens om hulp te zoeken?
“Ik ben 66 en dan denk ik: zoals ik het nu doe, laat het maar zo. Druk het maar weg. En dat gaat goed; soms heb ik weken geen last en dat vind ik al heel wat. Maar soms lukt het niet langer dan een minuut. Ik heb het opgegeven om nog voor mijn klachten in therapie te gaan. Ik had in mijn jeugd voor ogen dat ik voetballer of zanger wilde worden. Dat is me aardig gelukt. Daarnaast heb ik een leuk gezin en hang ik een beetje de luxe meneer uit door een comfortabel leven. Daar voel ik me goed bij. Vanavond ga ik koken; dat vind ik ook leuk. Dan maak ik een fotootje voor sociale media: “Kijk jongens, ik ben aan het koken.” Ik ben ook erg van de buitenwereld. Ik heb altijd die bevestiging nodig. Veel artiesten hebben natuurlijk narcistische trekjes. Het moet eerst om mij gaan en dan ga ik pas eens kijken hoe het met een ander gaat. Ja, aandacht en applaus is voor mij ook een bevestiging; daarmee onderdruk ik waarschij nlijk ook mijn onzekerheid en angst.”

Jij zou onsterfelijk willen zijn. Is dat waarom je beroemd bent geworden? Als een vorm van onsterfelij kheid?
“Hahaha, zo heb ik daar nooit over nagedacht. Maar ik ben me er heel erg van bewust dat ik niet de oude Hazes ben. Die is al dertig jaar dood en iedereen heeft het nog steeds over hem. Dat zit er bij mij niet in. Ik verwacht wel dat er een berichtje komt in het NOS-journaal: “Dries met zijn gele zwembroek, die is er niet meer….

Over Dries
Dries Roelvink (1­1­1959) groeide op in de Amsterdamse Jordaan. Zijn vader was bouwvakker en voetbaltrainer, terwijl zijn moeder Alie platen maakte met Willy Alberti en Johnny Jordaan. Dries speelde vanaf 1978 drie jaar in het tweede elftal van FC Amsterdam. Halverwege de jaren tachtig legde hij zich meer toe op zingen. In 2007 was hij te zien in een knalgele zwembroek in een commercial van de ANWB wat zijn imago geen goed deed. Hij herpositioneerde zichzelf toen hij tussen 2018 en 2020 politieke radiocolumns maakte in het programma van Sven Kockelmann. Dries heeft een dochter en twee zoons uit twee eerdere relaties en woont nu met zij n vrouw Honoria in de P.C. Hooftstraat in Amsterdam.

Dit interview verscheen oorspronkelijk in ons magazine Vizier (editie 4, 2025).