Herstel is mogelijk

Dit is een moment dat plaatsvond in groep acht. Achteraf gezien geeft het de start weer van een lange periode van mentale worsteling en problematiek. De gedachten over eten en gewicht, die ik in de groep-achtperiode had, namen gelukkig af na een gesprek met een diëtiste. Helaas was daarmee het einde van mijn struggles nog lang niet in zicht.

Dwang
Een jaar later, toen ik in de brugklas zat, kreeg mijn broertje een blindedarmontsteking. Tijdens een les wiskunde werd ik uit de klas gehaald en vertelde mijn moeder dat hij geopereerd zou worden. Ik had gehoord van de mogelijkheid dat een blindedarmontsteking zou doorslaan en dat dat tot een ernstig scenario zou kunnen leiden. Om met de angst en stress rondom de situatie om te gaan, ontwikkelde ik dwanghandelingen: bepaalde rituelen om het leven en de oncontroleerbaarheid ervan, in mijn bewoordingen van toen, te ‘overzien’.

De operatie van mijn broertje ging gelukkig goed, maar de dwanghandelingen bleven. Op steeds meer momenten checkte ik dingen overmatig, moest ik alles tot in detail perfect doen en voerde ik rituelen uit. Een voorbeeld van zo’n ritueel was dat ik alle moedervlekjes op mijn lichaam moest aanraken. Het telkens bezig zijn met zulke dwanggedachten en -handelingen maakte me erg moe.

Hulp
Samen met mijn moeder zocht ik hulp bij een psycholoog. Ik schaamde me zo erg voor mijn dwang dat ik veel voor haar achterhield. Dat maakte echter dat de hulp die ze me bood niet echt werkte. Als ik een afspraak had met de psycholoog en mijn fietsvriendinnen vroegen waarom ik niet meefietste, zei ik dat ik naar de dokter moest. Mijn houding in die periode kenmerkte zich door geslotenheid.

In de derde klas onderging ik een IQ- en EQ-onderzoek. Dit had mijn psycholoog aangeraden omdat het met mijn schoolcijfers niet goed ging. Mogelijk kwam dat doordat ik op een te hoog schoolniveau zat. Uit het IQ-onderzoek bleek dat ik qua verbaal niveau op het vwo kon blijven, maar wat betreft mijn inzichtelijke intelligentie eigenlijk beter op de havo paste. Na heel wat wikken en wegen, en tranen vanwege de voor mij moeilijke beslissing, besloot ik om na de zomer inderdaad naar de havo te gaan.

Op de havo verdween de faalangst waar ik op het vwo mee worstelde. Ik haalde weer goede cijfers en wat school betreft ging het eigenlijk voor de wind. De dwanggedachten bleven na de niveauswitch helaas bestaan. Daarnaast voelde ik me vaak anders, alleen en af en toe somber. Ook nu praatte ik uit schaamte heel weinig over alles.

Dieptepunt
Toen ik achttien was, inmiddels alweer twee jaar van de middelbare school af, speelde er iets ingrijpends binnen een vriendschap. Ik kies ervoor om daar inhoudelijk niet verder op in te gaan. Hoe ik hetgeen dat speelde emotioneel gezien kon opvangen, wist ik niet, waardoor ik worstelde met depressieve gevoelens. Ik ging nog wel naar school, sprak af met vriendinnen en bezocht mijn stage, maar vanbinnen voelde ik me ontzettend somber en in paniek.

Weer twee jaar later bereikte ik een dieptepunt. De somberheid, angst en dwanggedachten waren in de jaren ervoor stuk voor stuk mijn leven binnengeslopen en er nooit meer echt uitgegaan. Door de dagen heen wisselden ze elkaar af. Positieve gevoelens, zoals plezier, kende ik wel, maar ze waren altijd omgeven door een laag donkerte of angst. Ik liep in die periode een intensieve stage, die de pittige gevoelens zo triggerde dat ik er echt niet meer omheen kon. Mijn hoofd zat vol met negatieve gedachten, grotendeels te vatten onder twee kernovertuigingen: ‘Ik kan het niet‘ en ‘Ik ben niets waard‘.

Sprankje hoop
In de tijd dat ik stage liep, gebeurde er ook iets anders. Ik kwam op Instagram een account tegen van een meisje dat in het verleden had geworsteld met een eetstoornis. Ze schreef posts over het herstel van de relatie met haar lichaam, maar ook over gedachteverandering, zelfliefde en het durven kiezen van je eigen weg. Tijdens het lezen van haar posts voelde ik zoveel herkenning. Het leek wel alsof of ik de berichtjes zelf had geschreven. Niet de ik van dat moment, maar degene die ik in de toekomst zou zijn. Het was alsof mijn toekomstige ik in mezelf werd aangewakkerd. Ik wilde zo graag die krachtige, liefdevolle versie van mezelf zijn die ik diep vanbinnen voelde, maar hoe ik haar kon worden, wist ik nog niet.

Net na de afronding van mijn stage vroeg ik aan het meisje van de posts of zij een coach kende die qua benaderingswijze op haar leek. Zijzelf had een tijdlang gecoacht, maar was daar kort geleden mee gestopt. Ze stuurde me het account van een vriendin toe die op dezelfde thema’s coachte: lichaamsbeeld, zelfliefde en het vinden van je eigen kracht.

Nadat ik het account een beetje bekeken had, heb ik haar een mail gestuurd. We planden een kennismakingsgesprek in, waarna we afspraken dat we in vier sessies zouden kijken of de coaching bij mij aansloot. Tijdens de tweede sessie kwam het gevoel waar ik zo naar verlangd had. In alle jaren ervoor had ik van verschillende mensen hulp gehad, maar nooit voelde ik me echt begrepen. Het was altijd alsof mijn hulpverlener en ik een andere taal spraken. Alsof de tools die me werden aangereikt misschien wel zouden werken voor een ander, maar nooit voor mij. In het tweede gesprek met deze coach voelde ik echter hoe er in mijn hart langzaam hoop en vertrouwen groeiden. Met haar ondersteuning zou ik door mijn worstelingen heen gaan werken richting herstel.

De daarop volgende tien maanden heb ik me echt aan de coaching overgegeven. Waar ik eerder vaak maar een deel van het verhaal vertelde, heb ik bij deze coach echt alles op tafel gegooid. Niet alleen de mooie dingen, maar juist ook de lelijke gedachten en de dingen waar ik me voor schaamde. Het was ontzettend spannend, maar ik ben zo blij dat ik het gedaan heb. Alleen zo kon ik echt bij de gedachtepatronen komen en ze blijvend veranderen. Hoewel deze coach me heel fijn en ver vooruit geholpen heeft, had zij op het gebied van dwang geen expertise. Ik volgde daarom nog een aantal maanden coaching bij iemand anders die me inzicht en fijne tools gaf om daarmee om te gaan.

Herstel is mogelijk
Een tijd geleden ging ik met een groepje naar het zwembad. Normaal gesproken waren we een serieus praatgroepje, maar nu wilden we met elkaar iets leuks doen. Je zou het zeker een soort feestje kunnen noemen. In de tijd dat we er waren, kon je me overal vinden: op de glijbaan, in het grote bad, de stroomversnelling, het kleine bad en ja, ook in het bubbelbad. Maar niet omdat ik de rest van het water te koud vond. Nee, gewoon omdat ik het leuk vond om daar af en toe te zitten. Ik voelde me vrij, verbonden en.. ik had plezier. Echt. Ik was vrij van sombere, negatieve en angstige gedachten en ik kon met plezier van het feestje en van de patatjes achteraf, genieten.

Ik zou naar alle leeftijden tussen mijn elfde en twintigste kunnen gaan en vragen of ik verwacht had te staan waar ik nu sta. Welke leeftijd ik ook zou kiezen, ik denk dat het antwoord nee zou zijn. Zo vaak heb ik gedacht dat herstel voor mij niet mogelijk was. Dat depressiviteit, dwangmatigheid en angst nu eenmaal in mijn identiteit lagen. Dat geluk en echt kunnen genieten van het leven voor mij gewoon niet waren weggelegd. Ik heb het geloofd, tot in mijn tenen. Hoe erg ik dat geloof ook vond.

Maar ik deel mijn verhaal met je omdat ik je wil vertellen dat herstel wél mogelijk is. Ik weet het, omdat ik het levende bewijs van ben. In tegenstelling tot vroeger zijn veel van mijn dagen nu gevuld met plezier, verbinding en geluk. Natuurlijk heb ik mindere dagen, en periodes waarin het voor langere tijd minder gaat, maar ik weet dat ik me nooit meer zo verloren zal voelen als vroeger. Ik weet nu dat ik het wél kan. Dat ik waardevol ben, geliefd, en dat ik het leven kan dragen, ook zonder de ‘hulp’ van dwanghandelingen en somberheid (die, hoe gek ook, in beginsel komen met de intentie om me te helpen).

In periodes van stress of lastige emoties kan dwang nog weleens opspelen. Dan kan het best een tijd duren voordat ik me vanbinnen echt weer vrij en rustig voel. Maar zelfs in die moeilijke periodes, wanneer er weer meer onrust in me leeft, is er een fundamenteel verschil met vroeger. Waar ik voorheen niet zeker wist of de moeilijke periode ooit tot een einde zou komen en of geluk überhaupt voor mij was weggelegd, weet ik nu wel beter. Ik weet nu dat herstel mogelijk is en het zó waard is. Ik gun je dat jij dat ook mag ervaren. Herstel is mogelijk, het is het waard en het belangrijkste, ik wens dat je dát op een dag tot in je tenen gelooft.

Jij bent het waard!