Een vrouw met een angst- en dwangstoornis

Dit is het ervaringsverhaal van Harry
Auteur: Elvira van der Laan
Publicatiejaar: 2026

Harry is al bijna veertig jaar samen met zijn vrouw, die leeft met een angst- en dwangstoornis. Met een eigen bakkerij aan huis en drie kinderen zijn het intensieve en soms moeilijke jaren geweest. Dankzij hun openheid naar elkaar toe en het ‘meebewegen’ met de ander, vormen ze inmiddels een sterk en hecht team.

Verkeringstijd
“De angst- en dwangstoornis van mijn vrouw begon al in haar jeugd. Ze heeft geen fijne thuissituatie gehad. Ze was altijd heel goed in leren en daar ontstond de dwang eigenlijk. Door dwangmatig te leren behaalde ze mooie cijfers en bereikte ze haar doelen. 

Later merkte ze dat ze, door zichzelf uit te hongeren, ergens controle over kreeg. Toen wij verkering kregen, was de anorexia al op zijn retour. Mijn vrouw is daar vanaf het begin heel open over geweest. Door de verliefdheid ging het steeds beter met haar.” 

Zwangerschap
“Tijdens de eerste zwangerschap kwamen de dwangmatige gedachten en handelingen rondom eten als een boemerang terug. Het ging vooral om de gedachte: ‘Als ik iets verkeerds eet, dan doe ik onze baby iets aan.’ Die dwanggedachte uitte zich bijvoorbeeld in het eindeloos spoelen van groenten en de hele dag bezig zijn met gezonde voeding. 

Ik probeerde er zelf altijd wat luchtig mee om te gaan. Ik ben opgevoed met de mentaliteit: ‘Gaat het niet linksom, dan gaat het wel rechtsom.’ Maar op een gegeven moment gaf mijn vrouw aan dat het echt niet meer ging. Toen realiseerde ik me dat mijn luchtige houding helemaal niet helpend was voor iemand met een angst- en dwangstoornis.” 

Bakkerij
“We hebben altijd een bakkerij aan huis gehad. Als de bakkerij open was, stonden mijn vrouw en ik samen in de zaak. We namen een professionele houding aan richting klanten en personeel. Pas na sluitingstijd ging het masker van mijn vrouw af. Wat dat betreft is ze altijd een vechter geweest. Ik heb weleens gedacht: ik stop met de bakkerij. Tegelijkertijd heeft juist die bakkerij mij ook door moeilijke periodes heen geholpen.” 

Goede band met kinderen
“Toen onze kinderen klein waren, hebben we bewust geprobeerd hen zoveel mogelijk af te schermen van de angst- en dwangstoornis van mijn vrouw. Later kozen we juist voor openheid en gingen we het gesprek met hen aan, waardoor ze dingen beter gingen begrijpen.

Op uitnodiging van een therapeut zijn onze kinderen ook een keer mee geweest naar gesprekken. We kregen de opdracht om mijn vrouw niet steeds gerust te stellen, omdat ze vaak op zoek was naar bevestiging, ook bij de kinderen. 

Tijdens de puberteit van de kinderen heeft het soms weleens geschuurd, maar nu merken we dat we een hele open en goede band met elkaar hebben. Dat is echt heel fijn.” 

Mee veranderen
“Ik de loop der jaren heb ik geleerd dat je beter kunt luisteren en niet altijd meteen oplossingsgericht moet willen helpen. Dat is voor mij een hele zoektocht geweest. 

Mijn vrouw heeft door de jaren heen verschillende therapieën gevolgd. Mijn standpunt was altijd: als jij gaat veranderen, dan wil ik met je mee veranderen. Anders raken we elkaar kwijt. Ik hoefde niet altijd mee naar therapie, maar de partnergesprekken die werden aangeboden vond ik heel belangrijk. Daar heb ik veel geleerd over haar dwangstoornis. 

Ik heb geleerd om niet mee te gaan in haar angst en dwang, maar juist de vraag te stellen: ‘Is het helpend wat je nu denkt? Klopt het wel?’ Ze is slim genoeg om het zelf te weten, maar voor haar dwang voelt het fijn als een ander het bevestigt. Tegelijkertijd voedt dat de dwang en werkt het uiteindelijk averechts, omdat iemand er afhankelijk van wordt. 

Mijn ervaring is dat mensen met een depressie en een dwangstoornis heel veel in hun hoofd zitten. Ik kan geen gedachten lezen, dus communiceren met elkaar is essentieel om de verbinding te behouden. We hebben altijd goed met elkaar kunnen praten. Dat heeft ons door de jaren heen dichter bij elkaar gebracht. Ze noemt mij vaak haar ‘steunpilaar’. Dat vind ik mooi, maar je blijft ook een eigen persoon met mijn eigen autonomie. Ik ben ook altijd al geïnteresseerd geweest in psychologie en dat heeft me zeker geholpen. Ik lees er graag over.” 

Steun uit ons geloof
“We zijn aangesloten bij de kerk in onze gemeente en de predikant wist van onze thuissituatie. Hij herkende dingen en is een aantal keer bij ons thuis geweest. Dat gaf vertrouwen en voelde ook als een opluchting. Vanuit mijn geloof heb ik veel steun gehaald: ‘We zijn niet voor niets op de wereld, ook om elkaar te helpen en het goede voor de ander te zoeken en te doen.’”

Ontspanning
“Ik heb ruim twaalf jaar op een mannenkoor gezeten en daar haalde ik veel ontspanning uit. Ook ben ik al achttien jaar lid van de kerkraad. Het fijne daaraan is dat ik even in een andere setting zit en over andere dingen kan praten. 

Met de zorgen rondom mijn vrouw, een bakkerij aan huis en drie kinderen was onze agenda altijd goed gevuld. Toch vind ik het heel belangrijk om tijd vrij te maken voor leuke dingen. Er is meer in het leven dan alleen werken.” 

ADF Stichting
“Een aantal jaren geleden zijn we via eigen onderzoek in contact gekomen met de ADF stichting. We ervaren de stichting als ontzettend helpend en vonden er de nodige herkenning. Onlangs had mijn vrouw weer contact met de ADF. Toen werd haar gevraagd of haar partner interesse had in een naaste-interview. Daar wilde ik graag aan meewerken.” 

Pensioen 
“Het gaat nu goed met mijn vrouw. De behandelingen zijn afgerond en dankzij medicatie is ze stabiel. We genieten volop van onze kinderen en kleinkinderen. Haar dwang richting hen is veel minder geworden. Ze hebben nu een leeftijd waarop ze zelf goed kunnen aangeven wat ze wel en niet op hun boterham willen. 

Nu we gestopt zijn met werken, wandel ik veel en heeft mijn vrouw het hardlopen ontdekt. Dat is een mooie uitlaatklep voor haar geworden. We blijven er wel op letten dat het niet dwangmatig wordt. 

We hebben samen veel overwonnen. Binnen ons gezin gaat het goed, de kinderen komen graag bij ons thuis en dat voelt heel waardevol. Ik zeg tegenwoordig altijd: ‘We zijn een goed team samen.’

__________

Wil je ook je verhaal delen? Stuur dan een bericht naar redactie@adfstichting.nl. We komen graag met je in contact.

Meer ervaringsverhalen en interviews >>>