Verzameldwang = hoarding: je hebt heel veel moeite om spullen weg te doen

Wanneer je verzameldwang hebt, heb je aanhoudende moeite om bezittingen weg te doen. Dit leidt tot een verzameling van een grote hoeveelheid spullen. Alles moet bewaard worden, omdat je het heel erg moeilijk vindt iets weg te doen. Dit leidt tot een huis vol spullen, soms zó erg dat de deur niet meer open kan door alle stapels die erachter staan.

Verzameldwang: klachten, symptomen en oorzaken

Verzameldwang: klachten en symptomen

Je hebt enorm de behoefte om alles wat je hebt te bewaren en heel veel moeite om spullen weg te doen, ongeacht de waarde van die spullen. Het gaat van pennen en kranten verzamelen, tot aan kleding en meubelstukken. Alles moet bewaard worden, omdat je het heel erg moeilijk vindt iets weg te doen. Dit leidt tot een huis vol spullen, soms zó erg dat de deur niet meer open kan door alle stapels die erachter staan. Ondanks dat het huis onleefbaar en onveilig wordt, kun je er geen afstand van doen en kan er sprake zijn van angst bij de gedachte iets weg te moeten gooien.

Er is sprake van verzameldwang als er wordt voldaan aan de volgende zes criteria:

  • Overmatige behoefte spullen te bewaren omdat wegdoen lijdensdruk geeft
  • Ernstige moeite om bezittingen weg te doen, ongeacht de waarde ervan
  • De verzameling spullen geeft zóveel rommel dat woonruimtes niet normaal gebruikt kunnen worden
  • Het verzamelen geeft lijdensdruk of beperkt het functioneren
  • Het verzamelen komt niet door een somatische aandoening
  • Het verzamelen komt niet door een andere psychische stoornis

Oorzaken

Het is niet mogelijk om te voorspellen wie wel of niet verzameldwang zal krijgen. Er is niet één oorzaak aan te wijzen; wel zijn er verschillende risicofactoren. Verzameldwang of een andere dwangstoornis ontstaat meestal door een combinatie van lichamelijke oorzaken, wat je meemaakt in je leven en je persoonlijke eigenschappen.

Lichamelijke oorzaken
Een belangrijke lichamelijke oorzaak is erfelijkheid. Komt verzameldwang of een andere dwangstoornis bij je in de familie voor? Dan heb je een grotere kans om een dwangstoornis te krijgen. Ook hebben sommige mensen meer aanleg voor dwangstoornissen. Dit komt doordat bepaalde processen in hun hersenen anders lopen dan bij andere mensen.

Wat je meemaakt in je leven
Bepaalde situaties tijdens de kindertijd of andere stressvolle of traumatische gebeurtenissen verhogen waarschijnlijk de kans op het ontwikkelen van verzameldwang of een andere dwangstoornis.

Persoonlijke eigenschappen
Bepaalde persoonlijke eigenschappen kunnen je extra vatbaar maken voor het krijgen van verzameldwang of een andere dwangstoornis. Je bent bijvoorbeeld snel angstig of je hebt veel behoefte aan veiligheid en controle. Besluiteloosheid is een opvallende eigenschap van mensen met een verzamelstoornis en hun ouders, broers, zussen en kinderen.

Neurologische afwijkingen
Recent onderzoek heeft uitgewezen dat mensen met een obsessief-compulsieve stoornis op verschillende plekken in de hersenen een ander type structuur of een grotere hersenabnormaliteit vertonen.

Verzameldwang of een andere dwangstoornis ontstaat meestal zonder dat je het in de gaten hebt. Vaak ontstaat het nadat je ontdekt dat bepaalde gedachten of handelingen helpen tegen de angst en onrust bij vervelende of angstige situaties. Daarna gebruik je in vergelijkbare situaties dezelfde gedachten of handelingen. Steeds vaker, totdat je de oorspronkelijke vervelende of angstige situatie vergeten bent. Je moet de gedachte of handeling uitvoeren omdat er anders een ondraaglijke angst ontstaat. Daarna gebeurt steeds weer hetzelfde.

Behandeling en medicatie

Behandeling

De gangbare behandelmethode voor verzameldwang is cognitieve gedragstherapie (CGT). Het zwaartepunt van deze therapie is dat je de confrontatie met jouw angsten aangaan. Je wordt aangemoedigd een angstige situatie op te zoeken en jouw dwanggedachten of -handelingen te beheersen, zodat je kunt ontdekken dat er dan niets ergs gebeurt.

Op dit moment wordt er een nieuwe vorm van therapie getoetst om in de toekomst mensen met verzameldwang of een andere dwangstoornis te kunnen helpen zonder dat ze iets “engs” moeten doen. De confrontatie blijkt voor mensen met een dwangstoornis namelijk veel te confronterend waardoor ze sneller afhaken. Deze therapie heet Inference Based Approach (IBA).

Medicatie

Als aanvulling kan er ook een traject met medicatie worden gestart. Dit zal altijd in overleg met je huisarts of een behandelend psychiater gebeuren. Het kan namelijk zijn dat er sprake is van een verstoord evenwicht van serotonine. Deze stof is in de hersenen belangrijk bij het regelen van gevoelens van angst en somberheid. Medicatie kan ervoor zorgen dat deze stof weer in balans komt. Een aantal medicijnen zijn effectief gebleken bij de behandeling van verzameldwang of een andere dwangstoornis en dat zijn; SSRI’s, Atypische antipsychotica en TCA’s.

Hoe wij je helpen

De ADF stichting zet zich op verschillende manieren in om mensen met angst- of dwangklachten te helpen.

Telefonische hulpdienst

Vertel ons gerust hoe je je voelt. Je kunt onze telefonische hulpdienst bellen op werkdagen van 09.00 tot 13.30 uur op telefoonnummer 0343 – 753 009. Voor een goed gesprek, advies, of alleen maar om even van je af te praten.

Trainingen

In samenwerking met trainers, coaches, psychologen en ervaringsdeskundigen is het mogelijk om via de ADF stichting aan verschillende trainingen deel te nemen die erop gericht zijn angst- en dwangklachten te reduceren.

Lees meer

Lotgenotencontact

In een lotgenotencontactgroep praat je met anderen over je ervaringen met angst en dwang. Je luistert naar elkaars verhaal, stelt vragen, geeft advies. Er zijn twee ervaringsdeskundige begeleiders van de ADF stichting bij.

Lees meer

Boeken over verzameldwang

Dat is balen. De boeken zijn er nog niet! Maar we zijn hard aan het werk om je hier snel de beste, relevante boeken te presenteren. Meld je aan voor onze nieuwsbrief. Dan ben je als eerste op de hoogte wanneer we dit onderdeel klaar hebben.

Help ons helpen

Ons advies geven wij gratis, want iedereen moet toegang hebben tot hulp. Wij maken natuurlijk wel kosten om hulp te bieden. Financiële steun zorgt dat wij kunnen doorgaan met het bieden van advies en hulp.

Daarom vragen wij je om een kleine bijdrage in de vorm van een donateurschap of een eenmalige gift.

Met deze steun kunnen we niet alleen jou helpen, maar komen wij op voor de belangen van alle mensen met angst- en/of dwangklachten.

Help je mee?

Ja, ik help helpen

Vertel ons gerust hoe je je voelt

Welkom bij de ADF stichting. ADF staat voor: Angst, Dwang en Fobie. Heb je klachten op dit gebied, dan kun je bij ons terecht. Voor een luisterend oor, een goed gesprek, meer informatie, wie weet handige tips om er mee om te gaan of advies over behandeling. Wij zijn er voor jou en méér dan een miljoen andere mensen in ons land die met hun angst, dwang of fobie willen omgaan. Bel gerust als je een keer met iemand wilt praten die er het nodige van af weet. Even je hart luchten? Wij staan er open voor en helpen je graag om je weg te vinden.