In deze podcast is Bram Bakker in gesprek met Marjolijn van Kooten, cabaretier en directeur van de Angst Dwang en Fobie stichting. Marjolijn vertelt openhartig over haar eigen ervaring met angst en depressie. Na jaren therapie kan ze nu eindelijk zeggen dat ze al bijna vijf jaar klachtenvrij is. Sterker nog, ze heeft haar psychische klachten omgevormd tot een enorme kracht die haar helpt om nu taboes te doorbreken en verbinding te maken met mensen die nu met psychische klachten rondlopen.

Verbinding
‘Verbinding is het allerbelangrijkst’ zegt Marjolijn ‘Je voelt je vaak zo’n buitenbeentje met psychische klachten’. Veel mensen met angst- en dwangklachten hebben moeite om iets over hun problemen te delen met anderen. Vaak schamen ze zich en hebben ze het gevoel dat de ander ze toch niet begrijpt. Ook Marjolijn had moeite om haar weg te vinden. Lotgenotencontact heeft haar erg geholpen. Tegenwoordig geeft Marjolijn cabaretvoorstellingen en organiseert ze met de ADF Stichting de BibberBar, een online meeting voor mensen met angstklachten. Marjolijn legt uit: ‘Wat ik nu doe en maak, had ik zelf graag willen zien en meemaken, toen ik nog ziek was…’

Persoonlijk
Het interview gaat dieper in op onderwerpen als therapie, medicijnen, politiek en taboes doorbreken. Marjolijn vertelt ook haar persoonlijke verhaal: ‘Als er nu iets naars gebeurd in mijn leven, dan wordt ik verdrietig, terwijl ik voorheen in paniek raakte.’ Wil je weten wat Marjolijn geholpen heeft om te komen waar ze nu staat? Wil je meer weten van haar toekomstvisie voor de GGZ? Luister dan vooral naar de gehele podcast.

Bram Bakker is uitgever en publicist, voorheen was hij psychiater. Hij schrijft over zijn vak, de gezondheidszorg en over zijn passie hardlopen. In 2015 stond hij in het theater met Marjolijn van Kooten met het programma Geen paniek.

Luister de podcast hier

Met knikkende knieën zette ik de laatste stap op de ladder. In de afgelopen weken heb ik al meerdere keren op de steiger gestaan om de kozijnen in onze vier-en-een-halve meter hoge woonkamer op te schuren, schoon te maken en te schilderen, dus ik ben al heel wat gewend, maar dat ene kozijn… Ik kon er net niet bij met de steiger, dus die moest met de trap en dat was toch een stuk spannender. Met lichte paniek in mijn stem roep ik ‘Ronald, kan je even komen?!’ en het volgende gesprek vindt plaats:

Ronald onderaan de trap: ‘Ja lieverd, ik ben er. Zeg het eens’
Ik: ‘Kun je alsjeblieft onderaan de trap blijven staan, ik vind dit wel een beetje spannend zo hoog.’
Ronald ‘Dat is toch helemaal niet nodig, de trap staat stevig en hij is geblokkeerd met de steiger, er kan niks gebeuren.’
Ik: ‘Ja maar het voelt gewoon niet fijn, ik moet me helemaal uitrekken op het puntje van de trap. Ik mis houvast’
Ronald: ‘Zal ik het dan doen? Ik kan het wel even van je overnemen.’
Ik ‘Nee dat wil ik niet, ik wil het zelf doen.’
Ronald: ‘Oké, prima, maar wat doe ik hier dan? Ik kan je echt niet opvangen als je valt…’
Ik ‘Het geeft me gewoon een veilig gevoel dat je daar staat.’
Ronald: ‘Fijn dat ik jou dat gevoel kan geven.’
Dit gesprek is me zo bijgebleven, omdat er zoveel inzit… Ronald wil graag helpen, hij stelt me gerust, biedt aan om het van me over te nemen en is blij dat hij iets voor me kan doen. Helpen zit in onze aard, we doen het graag voor de mensen van wie we houden, dat geeft voldoening.

In gesprek met naasten
Regelmatig spreek ik naasten die vertellen over hun dagelijks leven. Een moeder die haar zoon met smetvrees helpt bij het openen van een deur en het wassen van zijn handen. Een volwassen zoon, die boodschappen doet voor zijn moeder, omdat zij de deur niet meer uit durft. Een vrouw die geen mensen meer thuis uitnodigt, omdat het teveel is voor haar man. Op zich lijken het ‘kleine dingetjes’ die je even voor een ander doet, maar als de angst- of dwangklachten van je partner, of kind langer aanhouden en als de zorg steeds intensiever wordt, kan dit druk op je relatie geven.

Het doet me denken aan de ziekenhuis serie ‘New Amsterdam’. In deze serie wordt Dokter Max Goodwin de nieuwe directeur van het ziekenhuis. Hij voert een nieuw beleid in waarbij hij zelf veel op de werkvloer is: het personeel spreekt hem voortdurend aan en vraagt hem van alles. Zijn standaard antwoord: “Hoe kan ik helpen?” In het begin is het inspirerend om te zien hoe deze ‘hands on’ directeur het ziekenhuis draaiende houdt, maar in de loop van de serie zie je langzaam aan hoeveel energie het hem kost. Ook Dokter Goodwin is maar mens en heeft zijn beperkingen.

Zo werkt het ook met naasten van mensen met een psychische kwetsbaarheid. Wanneer smetvrees ervoor zorgt dat er weerstand komt tegen lichamelijk contact, komt de intieme relatie met je partner onder druk te staan. Aan de ene kant wil je rekening houden met je partner, aan de andere kant heb je ook je eigen behoefte aan contact en kun je het gevoel hebben dat je leeg loopt.
Als je kind je elke avond uren nodig heeft om handelingen uit te voeren voor het slapen gaan (controleren, tikken, tellen, woorden herhalen) komt de relatie met je andere kinderen en je partner onder druk te staan. De aandacht gaat vaak naar het kind waar je je zorgen om maakt en je hebt minder tijd en energie voor je andere kind(eren), je partner en jezelf.

‘Ik gun hem zoveel beter’
Van de week sprak ik een man die vertelde dat zijn broer een angststoornis heeft. Hij vertelde me: “Ik gun hem zoveel beter, omdat ik weet hoe het leven ook kan zijn”. Dat is het ook vaak hè, als naaste gun je de ander zoveel meer en beter en zie je heel veel oplossingen. Het voelt dan zo machteloos om van de zijlijn toe te kijken hoe de ander verder in de put komt.

Totdat we er zelf bij neervallen.
Dus gaan we helpen. Helpen door te luisteren, te praten, gerust te stellen, dingen over te nemen. Helpen vanuit empathie, we voelen mee met de ander. Helpen om ons eigen gevoel van onmacht weg te nemen. Helpen totdat we er zelf bij neer vallen. En wie vangt ons dan op? Er is een grens aan wat je als naaste voor de ander kunt betekenen en laat dat nou net een van de lastige dingen zijn waar je als naaste tegenaan loopt: het voelen van je eigen grenzen en bewaken van je eigen grenzen.

We hebben dan ook bij de ADF Stichting besloten om een groep voor naasten op te starten om dit soort thema’s te bespreken. Volgende week hebben we eerst een online thema avond voor naasten en in het najaar start de gespreksgroep. Lijkt het jou ook fijn om met anderen in contact te komen die ook een naaste hebben met psychische problemen? Meld je dan aan voor de online thema avond op woensdag 23 juni 2021. Hopelijk ontmoeten we elkaar daar.

Ellemieke is moeder van twee puberende zoons en ze werkt als coördinator voor lotgenotencontact en trainingen bij de ADF Stichting. Zelf heeft ze ervaring met angstklachten en PTSS in haar jeugd en haar man heeft last van dwang. 

Met dit fantastische weer is het heerlijk om weer naar buiten te gaan voor een lekkere wandeling. Bij de ADF Stichting gaan we wandelingen organiseren voor mensen met angst en/of dwang klachten. Wandelen helpt om stress te verminderen en je af te leiden van je psychische klachten. In een kleine groep mensen kunnen we tijdens het wandelen ervaringen delen, van elkaar leren en elkaar inspireren. Samen in gesprek en in stilte wandelen, bevorderen het gevoel dat je er niet alleen voor staat. De wandeling wordt begeleid door een ervaringsdeskundige vrijwilliger. Wandel je ook een keertje mee? Klik dan hier voor meer informatie en inschrijving.

Wandelingen kosten €5 per persoon en zijn gratis voor Vrienden van ADF. Als Vriend van ADF help je ons mee met hulp aan mensen met angst- en dwangklachten, lotgenotencontact en wetenschappelijk onderzoek. Alle steun is welkom. Meer informatie vindt hier:  help mee

 

Droom
Over twee weekjes gaan mijn partner en ik op vakantie en ik moet zeggen dat we daar allebei erg aan toe zijn na een paar weken behoorlijk in spanning te hebben gezeten. In mijn vorige blog schreef ik dat bij mijn partner een bobbeltje boven haar sleutelbeen en een verdikking in haar rechterborst was geconstateerd en dat we nog in afwachting waren van de uitslag van het ziekenhuis. Inmiddels kunnen we weer opgelucht ademhalen. De verdikking bij haar borst is verdwenen en het bobbeltje bleek niks ernstigs. Aangezien ik de weken voorafgaand aan de uitslag gekweld werd door doemscenario’s, omdat ik nu eenmaal een professor ben in het zien van beren op de weg, kon ik nauwelijks genieten van het feit dat mijn partner een prachtige 20 jaar oude camperbus op de kop had weten te tikken. Een huisje op wielen is altijd een droom van ons geweest en na maanden ervoor gespaard te hebben, konden we die droom eindelijk verwezenlijken. Nu het weer beter gaat met mijn partner kan ik er ook van genieten. Ondertussen zijn we er al een paar keer mee op pad geweest en ik kan niet beschrijven hoe heerlijk dat is. Dit is voor ons echt het ultieme gevoel van vrijheid. Waar de camper ons de komende weken naartoe gaat brengen weten we nog niet. We zien wel wat er op ons pad komt.

Familiebezoek
Onlangs gingen we voor het eerst met onze camper naar het westen om mijn ouders en broer te bezoeken. Ik keek er ontzettend naar uit, aangezien we mede door de corona elkaar al een lange tijd niet gezien hadden. Het bezoek aan mijn broer was super. Hij en zijn partner hadden lang in de keuken gestaan om ons te voorzien van een heerlijke lunch. Daarna hebben we nog met elkaar een prachtige boswandeling gemaakt. Met een voldaan gevoel reden we hun straat uit op weg naar mijn moeder. Ze was zo blij om ons weer te zien en ook zij keek haar ogen uit in onze camperbus. Op de camping hebben we samen gegeten en later op de avond hebben we haar thuisgebracht. Op dat moment was er nog geen vuiltje aan de lucht.

Dr Jekyll and Mr Hyde
De volgende dag gingen we op bezoek bij mijn vader die vanwege zijn dementie op een gesloten afdeling in het plaatselijk verzorgingshuis verblijft. Dit bezoek verliep anders dan ik had verwacht. Normaal is hij wel blij om me weer te zien, nu kon ik niets goed doen in zijn ogen. Ook op mijn uiterlijk had hij van alles en nog wat aan te merken. In de lift naar beneden betastte hij mijn buik en zei hij dat ik een dikke pens had. Eenmaal op de begane grond hoorde ik hem keihard tegen mijn moeder zeggen dat ik een dikke kont had. Dit deed mij zoveel pijn dat ik moeite had om mijn tranen te bedwingen, ook omdat ik nu juist zo ontzettend mijn best doe om af te vallen. Ik voelde me meteen weer het kwetsbare kleine meisje van vroeger. Nu zou je kunnen zeggen, laat het los, hij is dementerend en daardoor zijn de remmingen weg, maar zo makkelijk is dat niet. Bij mijn vader sijpelt zijn narcistische persoonlijkheid er ook nog tussendoor. Toen hij nog in “goede” doen was, schreeuwde hij dergelijke verschrikkelijke dingen ook al naar mij, waardoor ik me altijd heel klein voelde worden. Ook mijn zelfbeeld heeft hierdoor een forse knauw gekregen. Eigenlijk heeft mijn vader zijn hele leven altijd twee gezichten gehad. Ik vergelijk hem wel eens met dr. Jekyll en mr. Hyde. Tegenover de buitenwereld was hij de altijd genereuze, goedlachse en sociale man, terwijl hij er bij ons thuis een gewoonte van maakte om ons te kleineren tot op het bot.

Voor mezelf kiezen
Eenmaal aanbeland op het terras van het verzorgingshuis kreeg ik ook nog even van hem te horen dat ik er afgrijselijk uit zag met al mijn tatoeages. Vervolgens sommeerde hij mij de op de grond gewaaide suikerzakjes die van andere gasten afkomstig waren op te ruimen, omdat ik die volgens hem op de grond zou hebben gegooid. Net als ik heeft mijn vader een dwangstoornis, alleen bestaat zijn dwang uit het dwangmatig moeten oppakken van straatvuil. Aanvankelijk probeerde ik het te negeren, maar uiteindelijk besloot ik ze toch maar op te pakken om van zijn gezeur af te zijn. Na een paar uur “gezellig” op het terras te hebben doorgebracht, besloten mijn moeder en ik hem weer terug te brengen naar zijn afdeling. In de lift naar boven betastte hij opnieuw mijn buik en gaf hij mij op een nijdige toon te verstaan dat ik een dikke pens had. Ik trilde zo van woede dat ik besloot niet met hem mee te gaan naar zijn afdeling, iets wat ik normaal wel altijd doe voordat ik de lange terugreis naar Friesland hervat. In dit geval besloot ik voor mezelf te kiezen en hem daar achter te laten. Dit voelde natuurlijk heel vreemd, tegelijkertijd was ik ontzettend trots op mezelf dat ik die beslissing durfde te nemen in plaats van uit plichtsbesef met hem en mijn moeder mee te gaan. Dit zou ik vroeger nooit gedurfd hebben.

 

Het wetenschapspanel van de Angst Dwang Fobie stichting werkt samen met onderzoekers die wetenschappelijk onderzoek doen naar het voorkomen en behandelen van angst- en dwangklachten.
De leden van het panel hebben allemaal zelf ervaring met angst- en dwangklachten. Maar toch komt het regelmatig voor dat er in onderzoek zaken aan de orde zijn, waarmee wij zelf geen of weinig ervaring hebben. Daarom willen we in dat soort gevallen graag een beroep kunnen doen op mensen die die ervaring wél hebben.
We zoeken mensen die we af en toe om informatie kunnen vragen.

We zoeken naar:
• Ouders van kinderen (tot circa 12 jaar) met angst- of dwangklachten
• Jongeren met angst- of dwangklachten
• Volwassenen met alle soorten angsten, dwang of PTSS

Wil je ons helpen? Meld je dan per mail aan bij Désirée van Leeuwen, coördinator ADF Wetenschapspanel, e-mail: desireevanleeuwen@adfstichting.nl
Vermeld daarbij wat jouw speciale ervaringskennis is.
Wij zijn daar heel blij mee!

Vandaag staat in de Volkskrant een artikel over open zijn over je psychische gezondheid op het werk. Door: Evelien van Veen, de Volkskrant 8 juni 2021

TRIGGER WARNING

Gisteravond was de laatste aflevering van het spraakmakende programma ‘Leven voor de dood’. Uit onderzoek is gebleken dat in Nederland per jaar meer dan 400.000 mensen aan zelfmoord denken en 1800 mensen maken ook daadwerkelijk een einde aan hun leven. In dit televisieprogramma wordt hier uitgebreid over gesproken en mogen we meedenken, -kijken en -voelen met het leven van vijf mensen met suïcidale gedachten.

‘Ontroerend, omdat de ellende er even mag zijn’ zegt Marjolijn van Kooten, cabaretier en directeur van de ADF Stichting, ‘De maskers zijn af. Ik hoop dat dat iets minder eenzaam maakt’. Marjolijn is in september 2020 gefilmd tijdens een repetitie en een van haar voorstellingen, fragmenten daarvan zijn te zien in aflevering 5 van 26 mei 2021. Klik hier om de serie terug te kijken.

Denk je aan zelfmoord? Heb je nu hulp nodig?
Neem dan contact op met 113 zelfmoordpreventie: bel 0800-0113 of chat via de link op de website.

‘Wat? Heb jij dat óók? Ik dacht altijd dat ik de enige was!’
‘Ik kijk er iedere week naar uit.’

Elke maandagavond hosten we de BibberBar, een GRATIS online meeting voor mensen met angst en/of dwang. Waarom doen we dit? Omdat je bij psychische klachten niet alleen van de klacht last hebt, maar ook van schaamte. Niemand schaamt zich voor een gebroken been, maar wel voor een paniekaanval. Eigenlijk is dat heel raar.

In de BibberBar komen mensen die elkaar begrijpen. En dat lucht enorm op!

De eerste week begonnen we met 25 mensen en inmiddels weten ruim 50 mensen wekelijks hun weg naar de BibberBar te vinden. De meeting duurt altijd een uur.

Iedere keer bespreken we een ander thema. Bijvoorbeeld stress, verbondenheid, slaap, schaamte, werk. De host stelt aan het begin een vraag en je mág antwoord geven, maar dat hoeft niet. Daarna splitsen we op in kleinere groepen en praten we met elkaar over het onderwerp, of over iets anders.

We helpen elkaar door onze ervaringen te delen en door naar elkaar te luisteren, er écht voor elkaar te zijn. Op deze manier bouwen we aan een ADF community voor mensen zoals jij en ik.

Reacties van deelnemers:
‘Wat? Heb jij dat óók? Ik dacht altijd dat ik de enige was!’
‘Ik kijk er iedere week naar uit.’
‘Hier kan ik mezelf zijn.’
‘Ik kan het wel aan mijn omgeving uitleggen, maar ze snappen het toch niet echt zoals hier.’

Wil jij ook een keer meedoen? Meld je dan aan via de website. Je bent niet alleen.

In de achtdelige serie Levenslang met dwang? volgde Jan Kooijman zeven deelnemers met ernstige dwangstoornissen die vechten voor een normaal bestaan. Een bestaan dat tot nu toe compleet in het teken stond van hun dwang waardoor ze vaak moeilijk relaties, werk of sociale contacten konden onderhouden. De zeven deelnemers, tussen de 17 en 39 jaar, hebben de meest uiteenlopende soorten dwang: teldwang, poetsdwang, symmetriedwang, controledwang of een angststoornis. Achter elke dwang zit een persoonlijk verhaal dat de angst en daarmee dwang herleidt. De kandidaten ondergingen twee weken intensieve exposuretherapie onder leiding van vier therapeuten werkzaam bij gespecialiseerde centra.

Rol van de ADF stichting

Tijdens dit seizoen stonden de vrijwilligers van onze telefonische hulpdienst klaar om mensen na iedere uitzending een luisterend oor te bieden en van informatie te voorzien. De lijnen waren na iedere uitzending een uur lang geopend. Hier is regelmatig gebruik van gemaakt. Maar ook tijdens de reguliere openingstijden van de telefonische hulpdienst werd er naar aanleiding van het programma gebeld. Wij zijn blij dat we hebben kunnen bijdragen aan een geslaagd seizoen van Levenslang met dwang?  Wij danken de vrijwilligers van de telefonische hulpdienst voor hun inzet en mocht je behoefte hebben aan een luisterend oor of informatie dan kan je bellen op werkdagen van 09:00 uur t/m 13:30 uur op telefoonnummer: 0343 753 009 (reguliere beltarief)